Collocaties en vaste verbindingen
Сталі сполучення: een besluit nemen, kritiek uiten
C1 · Просунутий · ≈ 24 хв · контекст: Amsterdam, Haarlem
Een besluit maken зрозуміле кожному нідерландцю — і кожен почує, що це переклад. Правильно een besluit nemen. Запитання не «задають», а stellen, увагу не «платять», а besteden, фото не «беруть», а maken. Сполучення дієслова з іменником не виводяться з логіки — їх просто знають. На C1 саме вони відрізняють текст, написаний нідерландською, від перекладеного нею.
Робота, збори, політика
| Правильно | Значення | Слабше або калька |
|---|---|---|
| een besluit / beslissing nemen | ухвалити рішення | een besluit maken |
| maatregelen nemen / treffen | вжити заходів | maatregelen maken |
| een voorstel doen / indienen | внести пропозицію | een voorstel maken (розм.) |
| kritiek uiten / leveren op | висловити критику | kritiek geven |
| een vraag stellen | поставити запитання | een vraag vragen |
| aandacht besteden aan | приділити увагу | aandacht betalen |
| een afspraak maken | домовитися про зустріч | een afspraak nemen |
| een compromis sluiten | піти на компроміс | een compromis maken |
| verantwoording afleggen | звітувати | verantwoording geven |
| invloed uitoefenen op | впливати на | invloed doen |
| Правильно | Значення | Слабше або калька |
|---|---|---|
| een besluit / beslissing nemen | ухвалити рішення | een besluit maken |
| maatregelen nemen / treffen | вжити заходів | maatregelen maken |
| een voorstel doen / indienen | внести пропозицію | een voorstel maken (розм.) |
| kritiek uiten / leveren op | висловити критику | kritiek geven |
| een vraag stellen | поставити запитання | een vraag vragen |
| aandacht besteden aan | приділити увагу | aandacht betalen |
| een afspraak maken | домовитися про зустріч | een afspraak nemen |
| een compromis sluiten | піти на компроміс | een compromis maken |
| verantwoording afleggen | звітувати | verantwoording geven |
| invloed uitoefenen op | впливати на | invloed doen |
Een voorstel maken і kritiek geven у розмові трапляються, але в тексті звучать слабко. Een vraag vragen і aandacht betalen — прямі кальки, так не кажуть.
Дослідження й аргументація
| Правильно | Значення |
|---|---|
| onderzoek doen / verrichten | проводити дослідження |
| een conclusie trekken | зробити висновок |
| een verband leggen | встановити зв'язок |
| een rol spelen | відігравати роль |
| een risico lopen | наражатися на ризик |
| hoge eisen stellen aan | висувати високі вимоги |
| in aanmerking komen voor | мати право на, підходити для |
| de aandacht vestigen op | звернути увагу на |
| een standpunt innemen | зайняти позицію |
| Правильно | Значення |
|---|---|
| onderzoek doen / verrichten | проводити дослідження |
| een conclusie trekken | зробити висновок |
| een verband leggen | встановити зв'язок |
| een rol spelen | відігравати роль |
| een risico lopen | наражатися на ризик |
| hoge eisen stellen aan | висувати високі вимоги |
| in aanmerking komen voor | мати право на, підходити для |
| de aandacht vestigen op | звернути увагу на |
| een standpunt innemen | зайняти позицію |
Кальки, які видають переклад
✕ Так неправильно
We moeten een beslissing maken.
✓ Правильно
We moeten een beslissing nemen.
Нам треба ухвалити рішення.
Чому: Калька з англійського make a decision.
✕ Так неправильно
Hij betaalde geen aandacht aan de regels.
✓ Правильно
Hij besteedde geen aandacht aan de regels.
Він не звертав уваги на правила.
Чому: pay attention → aandacht besteden.
✕ Так неправильно
Mag ik een vraag vragen?
✓ Правильно
Mag ik een vraag stellen?
Можна поставити запитання?
Чому: Запитання — stellen.
✕ Так неправильно
Kun je een foto van ons nemen?
✓ Правильно
Kun je een foto van ons maken?
Можеш нас сфотографувати?
Чому: У Нідерландах фото maken. Een foto nemen кажуть у Фландрії — або це калька з англійського take a photo.
✕ Так неправильно
De onderzoekers trokken een verband tussen …
✓ Правильно
De onderzoekers legden een verband tussen …
Дослідники встановили зв'язок між …
Чому: Висновок trekken, зв'язок leggen.
У контексті
Het college heeft maatregelen getroffen om de overlast te beperken.
Колегія вжила заходів, щоб зменшити незручності.
treffen — офіційніше, ніж nemen.
Op basis van één onderzoek kun je geen harde conclusies trekken.
За одним дослідженням не можна робити твердих висновків.
De wethouder moest verantwoording afleggen aan de raad.
Членові адміністрації довелося звітувати перед радою.
Beide partijen hebben uiteindelijk een compromis gesloten.
Обидві сторони зрештою дійшли компромісу.
Wie komt in aanmerking voor deze subsidie?
Хто має право на цю субсидію?
Колокації
een besluit nemen
ухвалити рішення
maatregelen treffen
вжити заходівformeel
kritiek uiten op
критикуватиformeel
een vraag stellen
поставити запитання
aandacht besteden aan
приділяти увагу
een conclusie trekken
робити висновок
een verband leggen
встановлювати зв'язок
verantwoording afleggen
звітуватиformeel
in aanmerking komen voor
мати право на
een compromis sluiten
дійти компромісу
| een besluit nemen | ухвалити рішення |
| maatregelen treffen | вжити заходівformeel |
| kritiek uiten op | критикуватиformeel |
| een vraag stellen | поставити запитання |
| aandacht besteden aan | приділяти увагу |
| een conclusie trekken | робити висновок |
| een verband leggen | встановлювати зв'язок |
| verantwoording afleggen | звітуватиformeel |
| in aanmerking komen voor | мати право на |
| een compromis sluiten | дійти компромісу |
1. Яке дієслово
Kies het werkwoord dat erbij hoort.
Оберіть дієслово, яке сполучається.
- 1De raad heeft gisteren een besluit .
Рада вчора ухвалила рішення.
- 2Mag ik u een vraag ?
Можна поставити вам запитання?
- 3We moeten meer aandacht aan veiligheid.
Треба приділяти більше уваги безпеці.
- 4Uit deze cijfers kun je geen conclusie .
З цих цифр не можна зробити висновок.
- 5De onderzoekers een verband tussen stress en slaap.
Дослідники встановлюють зв'язок між стресом і сном.
- 6De wethouder moest verantwoording aan de raad.
Членові адміністрації довелося звітувати перед радою.
- 7De partijen hebben een compromis .
Сторони дійшли компромісу.
Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →