Economie in het nieuws

Economics in the news: koopkracht, inflatie, begroting

C1 · Advanced · ≈ 27 min · setting: Den Haag, Amsterdam

Every September, on Prinsjesdag, the government presents the budget, and for a week the news only talks about koopkracht, lastenverlichting and begrotingstekort. The economics section of NOS and NRC is a good test for C1 level: the words are short, but the meaning lies in the details. “The rate increased by 1 percent” and “by 1 percentage point” are different news stories. This lesson covers both the words and these details.

Prinsjesdag

Tap a highlighted word to see its translation.

Op Prinsjesdag presenteert het kabinet de voor het komende jaar. Het journaal opent met de : gaan huishoudens of niet?

Volgens de berekeningen stijgt de koopkracht gemiddeld met 0,8 procent. De naar verwachting 2,5 procent, en de lonen stijgen iets harder. Voor werkenden is er een .

Tegelijk het tot 2,9 procent van het , vlak onder de Europese grens. Om de niet verder te laten groeien, wil het kabinet subsidies.

De is laag en de arbeidsmarkt blijft . Economen waarschuwen wel: als de wereldeconomie , dreigt een . De oppositie wil de armoede onder kinderen en noemt het plan te voorzichtig.

Words from the text · 16

Show translation (try it without first)

On Prinsjesdag the cabinet presents the budget for the coming year. The news opens with purchasing power: will households be better off or not?

According to the calculations, purchasing power will rise by 0.8 per cent on average. Inflation is expected to come out at 2.5 per cent, and wages will rise slightly faster. Working people get a tax cut.

At the same time the budget deficit rises to 2.9 per cent of GDP, just below the European limit. To stop the national debt growing further, the cabinet wants to cut back on subsidies.

Unemployment is low and the labour market remains tight. Economists do warn: if the world economy shrinks, a recession looms. The opposition wants to halve child poverty and calls the plan too cautious.

Household finances

What everyone feels

Dutch	English	How it's used
de koopkracht	purchasing power	De koopkracht gaat er volgend jaar 1 % op vooruit.
de inflatie	inflation	De inflatie kwam in augustus uit op 3,1 %.
de prijsstijging	price increase	more specific than inflatie
de rente	interest rate	hypotheekrente, spaarrente
de loonstijging	wage increase	Lonen stijgen harder dan de prijzen.
de cao	collective labour agreement	where salaries in a sector are negotiated
de toeslag	state benefit	huurtoeslag, zorgtoeslag
de vaste lasten	fixed monthly costs	rent, energy, insurance

Dutch	English	How it's used
de koopkracht	purchasing power	De koopkracht gaat er volgend jaar 1 % op vooruit.
de inflatie	inflation	De inflatie kwam in augustus uit op 3,1 %.
de prijsstijging	price increase	more specific than inflatie
de rente	interest rate	hypotheekrente, spaarrente
de loonstijging	wage increase	Lonen stijgen harder dan de prijzen.
de cao	collective labour agreement	where salaries in a sector are negotiated
de toeslag	state benefit	huurtoeslag, zorgtoeslag
de vaste lasten	fixed monthly costs	rent, energy, insurance

Er (op) vooruitgaan / achteruitgaan — standard phrase: Gepensioneerden gaan er volgend jaar op achteruit — pensioners' purchasing power will decrease next year. The figures are calculated by the CPB (Centraal Planbureau), inflation by the CBS.

The state and the budget

Prinsjesdag and after

Dutch
de begroting
English
budget
Explanation
plan of income and expenses for the year
Dutch
de Miljoenennota
English
budget memorandum
Explanation
submitted on Prinsjesdag
Dutch
het begrotingstekort
English
budget deficit
Explanation
expenses exceed income
Dutch
het overschot
English
surplus
Explanation
income exceeds expenses
Dutch
de staatsschuld
English
national debt
Explanation
as a percentage of GDP (bbp)
Dutch
bezuinigen (op)
English
cut spending (on)
Explanation
Het kabinet bezuinigt op ontwikkelingshulp.
Dutch
de lasten
English
taxes and levies
Explanation
lastenverlichting — reduction, lastenverzwaring — increase
Dutch
de uitgaven / de inkomsten
English
expenses / income
Explanation
two sides of the budget

Dutch	English	Explanation
de begroting	budget	plan of income and expenses for the year
de Miljoenennota	budget memorandum	submitted on Prinsjesdag
het begrotingstekort	budget deficit	expenses exceed income
het overschot	surplus	income exceeds expenses
de staatsschuld	national debt	as a percentage of GDP (bbp)
bezuinigen (op)	cut spending (on)	Het kabinet bezuinigt op ontwikkelingshulp.
de lasten	taxes and levies	lastenverlichting — reduction, lastenverzwaring — increase
de uitgaven / de inkomsten	expenses / income	two sides of the budget

Prinsjesdag — the third Tuesday in September: the King reads the troonrede (Speech from the Throne), and the Minister of Finance presents the Miljoenennota (Budget Memorandum) in the traditional koffertje (briefcase).

The economic cycle

Growth and decline

Dutch	English	Explanation
het bbp	GDP	bruto binnenlands product
de economische groei	economic growth	De economie groeide met 0,4 %.
krimpen / de krimp	to contract / decline	De economie kromp in het tweede kwartaal.
de recessie	recession	usually two consecutive quarters of decline
de conjunctuur	economic climate	een conjunctuurdip — a temporary downturn
de werkloosheid	unemployment	De werkloosheid loopt op.
een krappe arbeidsmarkt	labour shortage	more vacancies than candidates
de beurs	stock market	AEX — the main Amsterdam index

Dutch	English	Explanation
het bbp	GDP	bruto binnenlands product
de economische groei	economic growth	De economie groeide met 0,4 %.
krimpen / de krimp	to contract / decline	De economie kromp in het tweede kwartaal.
de recessie	recession	usually two consecutive quarters of decline
de conjunctuur	economic climate	een conjunctuurdip — a temporary downturn
de werkloosheid	unemployment	De werkloosheid loopt op.
een krappe arbeidsmarkt	labour shortage	more vacancies than candidates
de beurs	stock market	AEX — the main Amsterdam index

The language of numbers

Precision that is checked

✕ Not like this

De prijzen stegen tot 5 procent.

✓ Correct

De prijzen stegen met 5 procent.

Prices rose by 5 per cent.

Why: met — by how much it increased; tot — to what level.

✕ Not like this

De rente steeg van 2 naar 3 procent: een stijging van 1 procent.

✓ Correct

De rente steeg van 2 naar 3 procent: een stijging van 1 procentpunt.

The interest rate rose from 2 to 3 per cent: an increase of 1 percentage point.

Why: From 2 to 3% is +1 percentage point, or +50%.

✕ Not like this

De werkloosheid is gestegen naar beneden.

✓ Correct

De werkloosheid is gedaald.

Unemployment has fallen.

Why: The direction is already in the verb.

stijgen / toenemen / oplopen — to rise, to increase; oplopen is often used for unpleasant things: De schulden lopen op “The debts are increasing”.
dalen / afnemen / teruglopen — to fall, to decrease.
verdubbelen / halveren — to double / to halve.
een piek bereiken — to reach a peak; een dieptepunt — a low point.
uitkomen op — to come out at (for a final figure): De inflatie komt uit op 2,8 % “Inflation comes out at 2.8%”.

How it sounds in the news

Volgens het CPB gaat de koopkracht er volgend jaar gemiddeld 0,8 procent op vooruit.
According to the CPB, purchasing power will rise by an average of 0.8 percent next year.
De ECB verlaagt de rente met een kwart procentpunt.
The ECB is cutting interest rates by a quarter of a percentage point.
Het kabinet wil het begrotingstekort terugdringen door te bezuinigen.
The cabinet wants to reduce the budget deficit by cutting spending.
De economie kromp twee kwartalen op rij: Nederland zit in een recessie.
The economy has contracted for two consecutive quarters: the Netherlands is in recession.
Door de krappe arbeidsmarkt lopen de lonen op.
Because of the tight labour market, wages are rising.

Gesprek — Na Prinsjesdag

Alex and his neighbour Henk, a pensioner, are discussing budget news at the gate.

Henk
Heb je het gezien? Wij gepensioneerden gaan er weer op achteruit.
Have you seen it? We pensioners are going to be worse off again.
Alex
Maar de AOW stijgt toch mee met de lonen?
But the state pension rises in line with wages, doesn't it?
Henk
Dat wel, maar de zorgpremie en de energie stijgen harder. Netto hou ik minder over.
It does, but the health insurance premium and energy are rising faster. Net, I'm left with less.
Alex
Voor werkenden is er juist lastenverlichting.
For people in work, on the other hand, the tax burden is going down.
Henk
Precies. En het tekort betalen onze kleinkinderen later.
Exactly. And our grandchildren will pay for the deficit later.

Lesson words

de koopkracht
purchasing power
erop vooruitgaan / achteruitgaan
to be better off / worse off (financially)
de inflatie
inflation
de rente
interest rate
de begrotingpl. begrotingen
budget
het begrotingstekort
budget deficit
de staatsschuld
national debt
bezuinigen op
to cut spending on
de lastenverlichting
reduction in taxes and contributions
de lastenverzwaring
increase in taxes and contributions
het bbp
GDP
krimpen
to shrink, to contract
de recessiepl. recessies
recession
de werkloosheid
unemployment
krap
tight (of the labour market)
oplopen
to rise, to mount
terugdringen
to reduce, to bring downformeel
het procentpuntpl. procentpunten
percentage point
uitkomen op
to amount to (about the final figure)
halveren
to halve

de koopkracht	purchasing power
erop vooruitgaan / achteruitgaan	to be better off / worse off (financially)
de inflatie	inflation
de rente	interest rate
de begrotingpl. begrotingen	budget
het begrotingstekort	budget deficit
de staatsschuld	national debt
bezuinigen op	to cut spending on
de lastenverlichting	reduction in taxes and contributions
de lastenverzwaring	increase in taxes and contributions
het bbp	GDP
krimpen	to shrink, to contract
de recessiepl. recessies	recession
de werkloosheid	unemployment
krap	tight (of the labour market)
oplopen	to rise, to mount
terugdringen	to reduce, to bring downformeel
het procentpuntpl. procentpunten	percentage point
uitkomen op	to amount to (about the final figure)
halveren	to halve

Oefeningen:

1. Word and meaning

Combineer het woord met de betekenis.

Match the word with its meaning.

1
de koopkracht
2
de rente
3
het begrotingstekort
4
bezuinigen
5
de lastenverlichting
6
de recessie
7
het procentpunt

Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →