Voorwaardelijke zinnen
Conditional clauses: als, mocht, tenzij, mits
B1 · Intermediate · ≈ 25 min · setting: Haarlem, Amsterdam, Amsterdam
A condition can have different strengths. “If it rains” is a normal als. “If something should happen” is a cautious mocht. “Unless you refuse” is tenzij. And in contracts and letters, we find mits — “provided that”. The difference is not stylistic: it changes the meaning.
1. Overview
Woord
als
Meaning
if (normal condition)
Register
neutral
Voorbeeld
Als het regent, neem ik de bus.
Woord
wanneer
Meaning
if / when
Register
slightly more formal
Voorbeeld
Wanneer u dit leest, is alles geregeld.
Woord
mocht
Meaning
if by any chance, should something happen
Register
polite, written
Voorbeeld
Mocht u vragen hebben, bel gerust.
Woord
tenzij
Meaning
unless
Register
neutral
Voorbeeld
We gaan fietsen, tenzij het stortregent.
Woord
mits
Meaning
provided that
Register
formal
Voorbeeld
U krijgt korting, mits u vooraf betaalt.
Woord
stel dat
Meaning
assuming that
Register
colloquial
Voorbeeld
Stel dat het misgaat, wat dan?
Woord
in het geval dat
Meaning
in case that
Register
officialese
Voorbeeld
In het geval dat u verhuist, geeft u dit door.
| Woord | Meaning | Register | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| als | if (normal condition) | neutral | Als het regent, neem ik de bus. |
| wanneer | if / when | slightly more formal | Wanneer u dit leest, is alles geregeld. |
| mocht | if by any chance, should something happen | polite, written | Mocht u vragen hebben, bel gerust. |
| tenzij | unless | neutral | We gaan fietsen, tenzij het stortregent. |
| mits | provided that | formal | U krijgt korting, mits u vooraf betaalt. |
| stel dat | assuming that | colloquial | Stel dat het misgaat, wat dan? |
| in het geval dat | in case that | officialese | In het geval dat u verhuist, geeft u dit door. |
tenzij and mits are mirror images: mits u betaalt = “provided you pay”, tenzij u betaalt = “unless you pay”. Confusing them in a contract is an expensive mistake.
2. Real condition with als
A normal condition about the future is put in the present tense — just like after zodra: Als het morgen regent, blijf ik thuis. No zullen in the subordinate clause.
Als het regent, neem ik de bus.
If it rains, I’ll take the bus.
VoorwaardeAls het regent,Gevolgneem ik de bus.Als u er niet uitkomt, belt u ons even.
If you can't work it out, give us a call.
VoorwaardeAls u er niet uitkomt,Gevolgbelt u ons even.Als je wilt, kan ik meerijden.
If you like, I can come along in the car.
VoorwaardeAls je wilt,Gevolgkan ik meerijden.
If it rains, I’ll take the bus.
If you can't work it out, give us a call.
If you like, I can come along in the car.
The parts can be swapped: Ik neem de bus als het regent. Then there is no inversion in the main clause, and the verb of the subordinate clause is still at the end.
3. mocht: cautious condition
mocht sounds polite and at the same time reduces the probability: the speaker doesn’t expect it to happen. That’s why it’s so common in business letters and instructions — and almost never used in everyday conversation.
4. tenzij and mits
We gaan zaterdag fietsen, tenzij het stortregent.
We'll go cycling on Saturday, unless it pours with rain.
tenzij = als … niet.
De afspraak blijft staan, tenzij u iets anders hoort.
The appointment stands unless you hear otherwise.
U krijgt tien procent korting, mits u vooraf betaalt.
You will receive a 10% discount provided you pay in advance.
Honden zijn welkom, mits ze aangelijnd zijn.
Dogs are allowed provided they are on a lead.
Dialoog — Een klus afspreken
Arranging work with a tradesperson.
- Klusser
Ik kan donderdag komen, tenzij het hard regent — dan kan ik niet op het dak.
I can come on Thursday, unless there's heavy rain — then I can't get on the roof.
- Alex
Prima. Als het niet doorgaat, schuiven we naar vrijdag?
Alright. If it doesn't work out, shall we move it to Friday?
doorgaan — “to take place”.
- Klusser
Dat kan, mits u thuis bent. Anders kom ik voor niets.
That's possible, provided you're at home. Otherwise I'll have come for nothing.
- Alex
Ik ben er. Mocht er toch iets tussenkomen, dan bel ik u meteen.
I'll be there. Should something come up after all, I'll call you straight away.
tussenkomen: er komt iets tussen — “something comes up”.
- Klusser
Helder. En als het meevalt, ben ik in twee uur klaar.
Clear. And if it's not too bad, I'll be done in two hours.
meevallen — “to turn out better than expected”.
- Alex
Klinkt goed. Zou u een prijsindicatie kunnen geven?
Sounds good. Could you give me an approximate price?
- Klusser
Rond de tweehonderd, tenzij er meer rot hout onder zit.
Around two hundred, unless there's more rotten wood underneath.
5. Common mistakes
✕ Not like this
Als het morgen zal regenen, blijf ik thuis.
✓ Correct
Als het morgen regent, blijf ik thuis.
If it rains tomorrow, I'll stay at home.
Why: In a conditional subordinate clause, the future is expressed with the present tense.
✕ Not like this
Als mocht u vragen hebben, bel ons.
✓ Correct
Mocht u vragen hebben, bel ons.
Should you have any questions, please call us.
Why: mocht already takes the place of the conjunction; als is redundant.
✕ Not like this
We gaan fietsen, tenzij het niet regent.
✓ Correct
We gaan fietsen, tenzij het regent.
We're going cycling, unless it rains.
Why: The negation is already contained in tenzij.
✕ Not like this
U krijgt korting, tenzij u vooraf betaalt.
✓ Correct
U krijgt korting, mits u vooraf betaalt.
You get a discount provided you pay in advance.
Why: tenzij means “unless”: it would mean everyone gets a discount except those who pay in advance. “Provided that” is mits.
✕ Not like this
Als je wilt, ik kan meerijden.
✓ Correct
Als je wilt, kan ik meerijden.
If you like, I can come along.
Why: After a subordinate clause, the main clause has inversion.
Woordenlijst
tenzij
unless
Ik kom, tenzij ik ziek ben.
mits
provided thatformeel
Mits u op tijd bent, is er plek.
mocht
if by any chanceformeel
Mocht u iets missen, bel ons.
doorgaan
to take place
Gaat de cursus door?
meevallen
to turn out better than expected
Het viel gelukkig mee.
tegenvallen
to turn out worse than expected
De prijs viel tegen.
tussenkomen
to get in the way, to intervene
Er kwam iets tussen.
deprijsindicatiepl. prijsindicaties
approximate price
Kunt u een prijsindicatie geven?
de voorwaardepl. voorwaarden
condition
Lees eerst de voorwaarden.
in dat geval
in that case
In dat geval bel ik morgen terug.
| tenzij | unless Ik kom, tenzij ik ziek ben. |
| mits | provided thatformeel Mits u op tijd bent, is er plek. |
| mocht | if by any chanceformeel Mocht u iets missen, bel ons. |
| doorgaan | to take place Gaat de cursus door? |
| meevallen | to turn out better than expected Het viel gelukkig mee. |
| tegenvallen | to turn out worse than expected De prijs viel tegen. |
| tussenkomen | to get in the way, to intervene Er kwam iets tussen. |
| deprijsindicatiepl. prijsindicaties | approximate price Kunt u een prijsindicatie geven? |
| de voorwaardepl. voorwaarden | condition Lees eerst de voorwaarden. |
| in dat geval | in that case In dat geval bel ik morgen terug. |
als, mocht, tenzij, mits
Kies het juiste woord.
Choose the correct word.
- 1We gaan wandelen, het regent.
We're going for a walk, unless it rains.
- 2u vragen hebben, neem dan contact op.
If you have any questions, please contact us.
- 3U krijgt korting, u vooraf betaalt.
You get a discount provided you pay in advance.
- 4het morgen regent, neem ik de bus.
If it rains tomorrow, I'll take the bus.
- 5De afspraak blijft staan, u iets anders hoort.
The appointment stands unless you hear otherwise.
- 6Honden mogen mee, ze aangelijnd zijn.
Dogs are allowed provided they're on a lead.
Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →