Voorwaardelijke zinnen

Условие: als, mocht, tenzij, mits

B1 · Средний · ≈ 25 мин · контекст: Haarlem, Amsterdam, Amsterdam

Условие бывает разной силы. «Если пойдёт дождь» — обычное als. «Если вдруг что-то случится» — осторожное mocht. «Если только вы не откажетесь» — tenzij. А в договорах и письмах живёт mits — «при условии, что». Разница не стилистическая: она меняет смысл.

1. Обзор

Voorwaarden

Woord
als
Значение
если (обычное условие)
Регистр
нейтральный
Voorbeeld
Als het regent, neem ik de bus.
Woord
wanneer
Значение
если / когда
Регистр
чуть формальнее
Voorbeeld
Wanneer u dit leest, is alles geregeld.
Woord
mocht
Значение
если вдруг, случись что
Регистр
вежливый, письменный
Voorbeeld
Mocht u vragen hebben, bel gerust.
Woord
tenzij
Значение
если только не
Регистр
нейтральный
Voorbeeld
We gaan fietsen, tenzij het stortregent.
Woord
mits
Значение
при условии, что
Регистр
формальный
Voorbeeld
U krijgt korting, mits u vooraf betaalt.
Woord
stel dat
Значение
предположим, что
Регистр
разговорный
Voorbeeld
Stel dat het misgaat, wat dan?
Woord
in het geval dat
Значение
в случае, если
Регистр
канцелярский
Voorbeeld
In het geval dat u verhuist, geeft u dit door.

Woord	Значение	Регистр	Voorbeeld
als	если (обычное условие)	нейтральный	Als het regent, neem ik de bus.
wanneer	если / когда	чуть формальнее	Wanneer u dit leest, is alles geregeld.
mocht	если вдруг, случись что	вежливый, письменный	Mocht u vragen hebben, bel gerust.
tenzij	если только не	нейтральный	We gaan fietsen, tenzij het stortregent.
mits	при условии, что	формальный	U krijgt korting, mits u vooraf betaalt.
stel dat	предположим, что	разговорный	Stel dat het misgaat, wat dan?
in het geval dat	в случае, если	канцелярский	In het geval dat u verhuist, geeft u dit door.

tenzij и mits — зеркальные: mits u betaalt = «если заплатите», tenzij u betaalt = «если только не заплатите». Перепутать их в договоре — дорогая ошибка.

2. Реальное условие с als

Обычное условие о будущем ставится в настоящем времени — как и после zodra: Als het morgen regent, blijf ik thuis. Никакого zullen в придаточном.

Две части условия

Als het regent, neem ik de bus.
Если пойдёт дождь, поеду на автобусе.
VoorwaardeAls het regent,
Gevolgneem ik de bus.
Als u er niet uitkomt, belt u ons even.
Если не разберётесь, позвоните нам.
VoorwaardeAls u er niet uitkomt,
Gevolgbelt u ons even.
Als je wilt, kan ik meerijden.
Если хочешь, могу поехать с тобой.
VoorwaardeAls je wilt,
Gevolgkan ik meerijden.

Voorwaardeals + … + глагол в конце

Gevolgглагол сразу после запятой

Als het regent,

neem ik de bus.

Если пойдёт дождь, поеду на автобусе.

Als u er niet uitkomt,

belt u ons even.

Если не разберётесь, позвоните нам.

Als je wilt,

kan ik meerijden.

Если хочешь, могу поехать с тобой.

Части можно поменять местами: Ik neem de bus als het regent. Тогда инверсии в главном нет, а глагол придаточного всё равно в конце.

3. mocht: осторожное условие

★ Как это устроено

mocht — форма от mogen, но переводится как «если вдруг». Она ставится на первое место, подлежащее идёт сразу за ней, а союз als при этом не нужен: Mocht u vragen hebben, neem dan contact op. Слово dan во второй части — почти обязательный спутник.

Mocht het niet lukken, laat het dan even weten.
Если вдруг не получится, дайте знать.
Mocht ik te laat zijn, begin dan alvast.
Если вдруг я опоздаю, начинайте без меня.
Mochten er problemen zijn, dan bellen we u direct.
Если возникнут проблемы, мы вам сразу позвоним.
Во множественном числе — mochten.

mocht звучит вежливо и одновременно уменьшает вероятность: говорящий как бы не ждёт, что это случится. Поэтому оно так часто встречается в деловых письмах и инструкциях — и почти не встречается в бытовом разговоре.

4. tenzij и mits

We gaan zaterdag fietsen, tenzij het stortregent.
В субботу поедем кататься, если только не будет ливня.
tenzij = als … niet.
De afspraak blijft staan, tenzij u iets anders hoort.
Договорённость в силе, если не будет других сообщений.
U krijgt tien procent korting, mits u vooraf betaalt.
Вы получите скидку 10% при условии предоплаты.
Honden zijn welkom, mits ze aangelijnd zijn.
С собаками можно при условии, что они на поводке.

Dialoog — Een klus afspreken

Договариваются о работе с мастером.

Klusser
Ik kan donderdag komen, tenzij het hard regent — dan kan ik niet op het dak.
Могу приехать в четверг, если только не будет сильного дождя — тогда на крышу не залезу.
Alex
Prima. Als het niet doorgaat, schuiven we naar vrijdag?
Хорошо. Если не выйдет, перенесём на пятницу?
doorgaan — «состояться».
Klusser
Dat kan, mits u thuis bent. Anders kom ik voor niets.
Можно, при условии, что вы будете дома. Иначе приеду впустую.
Alex
Ik ben er. Mocht er toch iets tussenkomen, dan bel ik u meteen.
Я буду. Если вдруг что-то помешает, сразу позвоню.
tussenkomen: er komt iets tussen — «что-то помешает».
Klusser
Helder. En als het meevalt, ben ik in twee uur klaar.
Понятно. И если всё сложится хорошо, справлюсь за два часа.
meevallen — «оказаться лучше ожидаемого».
Alex
Klinkt goed. Zou u een prijsindicatie kunnen geven?
Звучит хорошо. Не могли бы вы назвать примерную цену?
Klusser
Rond de tweehonderd, tenzij er meer rot hout onder zit.
Около двухсот, если только под низом не окажется больше гнилого дерева.

5. Частые ошибки

✕ Так неправильно

Als het morgen zal regenen, blijf ik thuis.

✓ Правильно

Als het morgen regent, blijf ik thuis.

Если завтра пойдёт дождь, я останусь дома.

Почему: В придаточном условия будущее выражается настоящим временем.

✕ Так неправильно

Als mocht u vragen hebben, bel ons.

✓ Правильно

Mocht u vragen hebben, bel ons.

Если у вас вдруг возникнут вопросы, позвоните нам.

Почему: mocht само занимает место союза, als лишнее.

✕ Так неправильно

We gaan fietsen, tenzij het niet regent.

✓ Правильно

We gaan fietsen, tenzij het regent.

Поедем кататься, если только не будет дождя.

Почему: Отрицание уже содержится в tenzij.

✕ Так неправильно

U krijgt korting, tenzij u vooraf betaalt.

✓ Правильно

U krijgt korting, mits u vooraf betaalt.

Вы получите скидку при условии предоплаты.

Почему: tenzij — «если только не»: вышло бы, что скидку получат все, кроме тех, кто платит заранее. «При условии, что» — mits.

✕ Так неправильно

Als je wilt, ik kan meerijden.

✓ Правильно

Als je wilt, kan ik meerijden.

Если хочешь, могу поехать с тобой.

Почему: После придаточного в главном предложении инверсия.

Woordenlijst

tenzij
если только не
Ik kom, tenzij ik ziek ben.
mits
при условии, чтоformeel
Mits u op tijd bent, is er plek.
mocht
если вдругformeel
Mocht u iets missen, bel ons.
doorgaan
состояться
Gaat de cursus door?
meevallen
оказаться лучше, чем ждали
Het viel gelukkig mee.
tegenvallen
оказаться хуже, чем ждали
De prijs viel tegen.
tussenkomen
помешать, вклиниться
Er kwam iets tussen.
deprijsindicatieмн. prijsindicaties
примерная цена
Kunt u een prijsindicatie geven?
de voorwaardeмн. voorwaarden
условие
Lees eerst de voorwaarden.
in dat geval
в таком случае
In dat geval bel ik morgen terug.

tenzij	если только не Ik kom, tenzij ik ziek ben.
mits	при условии, чтоformeel Mits u op tijd bent, is er plek.
mocht	если вдругformeel Mocht u iets missen, bel ons.
doorgaan	состояться Gaat de cursus door?
meevallen	оказаться лучше, чем ждали Het viel gelukkig mee.
tegenvallen	оказаться хуже, чем ждали De prijs viel tegen.
tussenkomen	помешать, вклиниться Er kwam iets tussen.
deprijsindicatieмн. prijsindicaties	примерная цена Kunt u een prijsindicatie geven?
de voorwaardeмн. voorwaarden	условие Lees eerst de voorwaarden.
in dat geval	в таком случае In dat geval bel ik morgen terug.

Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →