Modaliteit: hoe zeker ben je?
Degree of certainty: zal wel, moet haast wel, schijnt
B1 · Intermediate · ≈ 26 min · setting: Tilburg, Eindhoven
Dutch people rarely say directly “it is so”. Between “certainly” and “I don't know” there is a whole scale: zal wel, moet haast wel, schijnt, blijkt, lijkt. Mastering it is half the battle for natural speech at B1 level, because being categorical sounds ruder here than being uncertain.
1. Modal verbs as assessment
The same moeten, kunnen, zullen that indicated obligation and possibility, in their second meaning assess probability. Context and the little word wel help to understand which meaning is intended.
| Werkwoord | Obligation / ability | Probability |
|---|---|---|
| moeten | Ik moet werken. — I must work | Hij moet haast wel ziek zijn. — he must be ill |
| kunnen | Ik kan zwemmen. — I can swim | Dat kan kloppen. — that could be right |
| zullen | Ik zal het doen. — I will do it | Hij zal wel in de file staan. — he's probably in a traffic jam |
| mogen | Je mag hier parkeren. — you may park here | — (hardly ever used in this meaning) |
| zou | beleefdheid — politeness | Het zou kunnen. — it could be |
| Werkwoord | Obligation / ability | Probability |
|---|---|---|
| moeten | Ik moet werken. — I must work | Hij moet haast wel ziek zijn. — he must be ill |
| kunnen | Ik kan zwemmen. — I can swim | Dat kan kloppen. — that could be right |
| zullen | Ik zal het doen. — I will do it | Hij zal wel in de file staan. — he's probably in a traffic jam |
| mogen | Je mag hier parkeren. — you may park here | — (hardly ever used in this meaning) |
| zou | beleefdheid — politeness | Het zou kunnen. — it could be |
zal wel — the most common assumption construction in all spoken language: Hij zal het wel vergeten zijn. — he probably forgot
2. schijnen, blijken, lijken
| Werkwoord | Meaning | Voorbeeld |
|---|---|---|
| schijnen | they say that; apparently (from others' words) | Het schijnt morgen te vriezen. |
| blijken | to turn out (it became clear in practice) | Het bleek een misverstand te zijn. |
| lijken | to seem (by impression) | Hij lijkt moe. |
| blijken uit | to follow from something | Uit het rapport blijkt dat … |
| Werkwoord | Meaning | Voorbeeld |
|---|---|---|
| schijnen | they say that; apparently (from others' words) | Het schijnt morgen te vriezen. |
| blijken | to turn out (it became clear in practice) | Het bleek een misverstand te zijn. |
| lijken | to seem (by impression) | Hij lijkt moe. |
| blijken uit | to follow from something | Uit het rapport blijkt dat … |
All three often go with te + infinitive: Het schijnt te kloppen. Het blijkt niet te werken. Hij lijkt het niet te weten.
One situation — the whole scale
De bus is er nog niet. Hij zal wel vertraging hebben.
The bus isn't here. It's probably late.
zal wel — the most common assumption.
Hij is nooit te laat, dus er moet haast wel iets gebeurd zijn.
He's never late, so something must have happened.
moet haast wel — almost certainty.
Het kan ook zijn dat hij het vergeten is.
It could also be that he forgot.
Het schijnt dat er een storing is op het spoor.
They say there's a disruption on the tracks.
Second-hand information.
Achteraf bleek er een boom op de rails te liggen.
It later turned out that there was a tree on the tracks.
Het lijkt erop dat het vandaag niet meer lukt.
It seems it won't work out today.
Het lijkt erop dat — a ready-made phrase.
3. Adverbs of certainty
| Woord | How certain | Voorbeeld |
|---|---|---|
| zeker | definitely | Dat weet ik zeker. |
| vast | for sure | Hij komt vast nog. |
| waarschijnlijk | probably | Waarschijnlijk regent het morgen. |
| misschien | maybe | Misschien belt ze nog. |
| wellicht | possibly (formal) | Wellicht is er een alternatief. |
| blijkbaar | apparently | Hij is blijkbaar al weg. |
| kennelijk | evidently (based on signs) | Ze had kennelijk haast. |
| naar verluidt | reportedly | Naar verluidt gaat het feest niet door. |
| Woord | How certain | Voorbeeld |
|---|---|---|
| zeker | definitely | Dat weet ik zeker. |
| vast | for sure | Hij komt vast nog. |
| waarschijnlijk | probably | Waarschijnlijk regent het morgen. |
| misschien | maybe | Misschien belt ze nog. |
| wellicht | possibly (formal) | Wellicht is er een alternatief. |
| blijkbaar | apparently | Hij is blijkbaar al weg. |
| kennelijk | evidently (based on signs) | Ze had kennelijk haast. |
| naar verluidt | reportedly | Naar verluidt gaat het feest niet door. |
vast in this sense doesn't mean “firmly”: Hij komt vast means “he's sure to come”. It's a very common conversational word.
Dialoog — Waar blijft hij?
Waiting for a colleague who is late.
- Sanne
Hij is er nog steeds niet. Weet jij iets?
He's still not here. Do you know anything?
- Alex
Nee, maar hij zal wel in de file staan. Het is vrijdagmiddag.
No, but he's probably in traffic. It's Friday afternoon.
- Sanne
Hij is anders nooit te laat. Er moet haast wel iets zijn.
He's never late otherwise. Something must be wrong.
- Alex
Het schijnt dat er een ongeluk is gebeurd op de A12.
They say there was an accident on the A12.
schijnt — according to others.
- Sanne
Dan is het kennelijk ernstig, want hij neemt zijn telefoon niet op.
Then, apparently, it's serious, since he's not answering his phone.
- Alex
Het lijkt erop dat we zonder hem beginnen. Misschien belt hij zo nog.
Looks like we'll start without him. Maybe he'll still call.
- Sanne
Prima. Achteraf blijkt het meestal mee te vallen.
Okay. Usually it turns out that it's not so bad after all.
4. Common mistakes
✕ Not like this
Hij moet ziek.
✓ Correct
Hij moet ziek zijn.
He must be ill.
Why: An infinitive is required after a modal verb.
✕ Not like this
Het schijnt morgen vriezen.
✓ Correct
Het schijnt morgen te vriezen.
Apparently it's going to freeze tomorrow.
Why: schijnen requires te + infinitive.
✕ Not like this
Hij zal wel vergeten.
✓ Correct
Hij zal het wel vergeten zijn.
He's probably forgotten.
Why: Assumptions about the past are formed with zal wel + perfect infinitive.
✕ Not like this
Het bleek een misverstand zijn.
✓ Correct
Het bleek een misverstand te zijn.
It turned out to be a misunderstanding.
Why: After blijken the infinitive takes te: te zijn. You can also drop the verb altogether: Het bleek een misverstand.
✕ Not like this
Misschien hij komt later.
✓ Correct
Misschien komt hij later.
Maybe he'll come later.
Why: An adverb at the beginning of the sentence causes inversion.
Woordenlijst
zal wel
probablyspreektaal
Hij zal wel moe zijn.
vast
for sure
Dat komt vast goed.
schijnen
apparently, they say
Het schijnt duur te zijn.
blijken
to turn out
Het bleek onzin te zijn.
lijken
to seem
Het lijkt erop dat het lukt.
blijkbaar
apparently
Hij is blijkbaar al weg.
kennelijk
evidently
Ze had kennelijk haast.
wellicht
possiblyformeel
Wellicht kan het later.
het misverstandpl. misverstanden
misunderstanding
Dat was een misverstand.
de vertragingpl. vertragingen
delay
De trein heeft vertraging.
| zal wel | probablyspreektaal Hij zal wel moe zijn. |
| vast | for sure Dat komt vast goed. |
| schijnen | apparently, they say Het schijnt duur te zijn. |
| blijken | to turn out Het bleek onzin te zijn. |
| lijken | to seem Het lijkt erop dat het lukt. |
| blijkbaar | apparently Hij is blijkbaar al weg. |
| kennelijk | evidently Ze had kennelijk haast. |
| wellicht | possiblyformeel Wellicht kan het later. |
| het misverstandpl. misverstanden | misunderstanding Dat was een misverstand. |
| de vertragingpl. vertragingen | delay De trein heeft vertraging. |
How certain
Hoe zeker is de spreker?
How certain is the speaker?
- 1
Hij zal wel in de file staan.
- 2
Er moet haast wel iets gebeurd zijn.
- 3
Het schijnt morgen te vriezen.
- 4
Achteraf bleek het een misverstand te zijn.
- 5
Het zou kunnen.
Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →