Modaliteit: hoe zeker ben je?
Степень уверенности: zal wel, moet haast wel, schijnt
B1 · Средний · ≈ 26 мин · контекст: Tilburg, Eindhoven
Нидерландцы редко говорят прямо «это так». Между «точно» и «не знаю» есть целая шкала: zal wel, moet haast wel, schijnt, blijkt, lijkt. Владеть ею — половина естественности речи на B1, потому что категоричность здесь звучит грубее, чем неуверенность.
1. Модальные глаголы как оценка
Те же moeten, kunnen, zullen, которые обозначали долг и возможность, во втором своём значении оценивают вероятность. Понять, какое значение имеется в виду, помогает контекст и словечко wel.
| Werkwoord | Обязанность / способность | Вероятность |
|---|---|---|
| moeten | Ik moet werken. — должен | Hij moet haast wel ziek zijn. — должно быть, болен |
| kunnen | Ik kan zwemmen. — умею | Dat kan kloppen. — возможно, так и есть |
| zullen | Ik zal het doen. — обещаю | Hij zal wel in de file staan. — наверное, стоит в пробке |
| mogen | Je mag hier parkeren. — можно | — (в этом значении почти не встречается) |
| zou | beleefdheid — вежливость | Het zou kunnen. — может быть |
| Werkwoord | Обязанность / способность | Вероятность |
|---|---|---|
| moeten | Ik moet werken. — должен | Hij moet haast wel ziek zijn. — должно быть, болен |
| kunnen | Ik kan zwemmen. — умею | Dat kan kloppen. — возможно, так и есть |
| zullen | Ik zal het doen. — обещаю | Hij zal wel in de file staan. — наверное, стоит в пробке |
| mogen | Je mag hier parkeren. — можно | — (в этом значении почти не встречается) |
| zou | beleefdheid — вежливость | Het zou kunnen. — может быть |
zal wel — самая частая конструкция предположения во всём разговорном языке: Hij zal het wel vergeten zijn. — наверное, забыл
2. schijnen, blijken, lijken
| Werkwoord | Значение | Voorbeeld |
|---|---|---|
| schijnen | говорят, что; вроде бы (со слов других) | Het schijnt morgen te vriezen. |
| blijken | оказаться (выяснилось на деле) | Het bleek een misverstand te zijn. |
| lijken | казаться (по впечатлению) | Hij lijkt moe. |
| blijken uit | следовать из чего-то | Uit het rapport blijkt dat … |
| Werkwoord | Значение | Voorbeeld |
|---|---|---|
| schijnen | говорят, что; вроде бы (со слов других) | Het schijnt morgen te vriezen. |
| blijken | оказаться (выяснилось на деле) | Het bleek een misverstand te zijn. |
| lijken | казаться (по впечатлению) | Hij lijkt moe. |
| blijken uit | следовать из чего-то | Uit het rapport blijkt dat … |
Все три часто идут с te + инфинитив: Het schijnt te kloppen. Het blijkt niet te werken. Hij lijkt het niet te weten.
Одна ситуация — вся шкала
De bus is er nog niet. Hij zal wel vertraging hebben.
Автобуса нет. Наверное, опаздывает.
zal wel — самое обычное предположение.
Hij is nooit te laat, dus er moet haast wel iets gebeurd zijn.
Он никогда не опаздывает, значит что-то случилось.
moet haast wel — почти уверенность.
Het kan ook zijn dat hij het vergeten is.
Может быть и так, что он забыл.
Het schijnt dat er een storing is op het spoor.
Говорят, на путях сбой.
Информация из вторых рук.
Achteraf bleek er een boom op de rails te liggen.
Потом выяснилось, что на рельсах лежало дерево.
Het lijkt erop dat het vandaag niet meer lukt.
Похоже, сегодня уже не получится.
Het lijkt erop dat — готовая формула.
3. Наречия уверенности
| Woord | Насколько уверенно | Voorbeeld |
|---|---|---|
| zeker | точно | Dat weet ik zeker. |
| vast | наверняка | Hij komt vast nog. |
| waarschijnlijk | вероятно | Waarschijnlijk regent het morgen. |
| misschien | может быть | Misschien belt ze nog. |
| wellicht | возможно (книжн.) | Wellicht is er een alternatief. |
| blijkbaar | судя по всему | Hij is blijkbaar al weg. |
| kennelijk | очевидно (по признакам) | Ze had kennelijk haast. |
| naar verluidt | по сообщениям | Naar verluidt gaat het feest niet door. |
| Woord | Насколько уверенно | Voorbeeld |
|---|---|---|
| zeker | точно | Dat weet ik zeker. |
| vast | наверняка | Hij komt vast nog. |
| waarschijnlijk | вероятно | Waarschijnlijk regent het morgen. |
| misschien | может быть | Misschien belt ze nog. |
| wellicht | возможно (книжн.) | Wellicht is er een alternatief. |
| blijkbaar | судя по всему | Hij is blijkbaar al weg. |
| kennelijk | очевидно (по признакам) | Ze had kennelijk haast. |
| naar verluidt | по сообщениям | Naar verluidt gaat het feest niet door. |
vast в этом значении не переводится как «крепко»: Hij komt vast значит «он наверняка придёт». Очень частое разговорное слово.
Dialoog — Waar blijft hij?
Ждут коллегу, который опаздывает.
- Sanne
Hij is er nog steeds niet. Weet jij iets?
Его до сих пор нет. Ты что-нибудь знаешь?
- Alex
Nee, maar hij zal wel in de file staan. Het is vrijdagmiddag.
Нет, но он, наверное, в пробке. Пятница, вторая половина дня.
- Sanne
Hij is anders nooit te laat. Er moet haast wel iets zijn.
Обычно он никогда не опаздывает. Что-то точно случилось.
- Alex
Het schijnt dat er een ongeluk is gebeurd op de A12.
Говорят, на A12 была авария.
schijnt — со слов других.
- Sanne
Dan is het kennelijk ernstig, want hij neemt zijn telefoon niet op.
Тогда, судя по всему, серьёзно, раз он не берёт трубку.
- Alex
Het lijkt erop dat we zonder hem beginnen. Misschien belt hij zo nog.
Похоже, начнём без него. Может, он ещё позвонит.
- Sanne
Prima. Achteraf blijkt het meestal mee te vallen.
Хорошо. Обычно потом оказывается, что всё не так страшно.
4. Частые ошибки
✕ Так неправильно
Hij moet ziek.
✓ Правильно
Hij moet ziek zijn.
Он, должно быть, болен.
Почему: После модального глагола обязателен инфинитив.
✕ Так неправильно
Het schijnt morgen vriezen.
✓ Правильно
Het schijnt morgen te vriezen.
Говорят, завтра будут заморозки.
Почему: schijnen требует te + инфинитив.
✕ Так неправильно
Hij zal wel vergeten.
✓ Правильно
Hij zal het wel vergeten zijn.
Он, наверное, забыл.
Почему: Предположение о прошлом строится как zal wel + перфектный инфинитив.
✕ Так неправильно
Het bleek een misverstand zijn.
✓ Правильно
Het bleek een misverstand te zijn.
Это оказалось недоразумением.
Почему: После blijken инфинитив идёт с te: te zijn. Можно и совсем без глагола: Het bleek een misverstand.
✕ Так неправильно
Misschien hij komt later.
✓ Правильно
Misschien komt hij later.
Может быть, он придёт позже.
Почему: Наречие на первом месте вызывает инверсию.
Woordenlijst
zal wel
наверноеspreektaal
Hij zal wel moe zijn.
vast
наверняка
Dat komt vast goed.
schijnen
вроде бы, говорят
Het schijnt duur te zijn.
blijken
оказаться
Het bleek onzin te zijn.
lijken
казаться
Het lijkt erop dat het lukt.
blijkbaar
судя по всему
Hij is blijkbaar al weg.
kennelijk
очевидно
Ze had kennelijk haast.
wellicht
возможноformeel
Wellicht kan het later.
het misverstandмн. misverstanden
недоразумение
Dat was een misverstand.
de vertragingмн. vertragingen
задержка
De trein heeft vertraging.
| zal wel | наверноеspreektaal Hij zal wel moe zijn. |
| vast | наверняка Dat komt vast goed. |
| schijnen | вроде бы, говорят Het schijnt duur te zijn. |
| blijken | оказаться Het bleek onzin te zijn. |
| lijken | казаться Het lijkt erop dat het lukt. |
| blijkbaar | судя по всему Hij is blijkbaar al weg. |
| kennelijk | очевидно Ze had kennelijk haast. |
| wellicht | возможноformeel Wellicht kan het later. |
| het misverstandмн. misverstanden | недоразумение Dat was een misverstand. |
| de vertragingмн. vertragingen | задержка De trein heeft vertraging. |
Насколько уверенно
Hoe zeker is de spreker?
Насколько уверен говорящий?
- 1
Hij zal wel in de file staan.
- 2
Er moet haast wel iets gebeurd zijn.
- 3
Het schijnt morgen te vriezen.
- 4
Achteraf bleek het een misverstand te zijn.
- 5
Het zou kunnen.
Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →