Toen, als of wanneer?
The three “whens”: toen, als, wanneer
A2 · Elementary · ≈ 20 min · setting: Delft, Rotterdam
The English word “when” covers three different situations, but Dutch distinguishes between them: toen for a single event in the past, als for a condition, repetition, or the future, and wanneer for a question. A mistake here is very noticeable to the ear, but the rule is simple.
| Woord | When to use | Voorbeeld |
|---|---|---|
| toen | a single event in the past | Toen ik binnenkwam, ging de telefoon. |
| toen | a period in the past | Toen ik klein was, woonde ik in het buitenland. |
| als | a condition | Als het regent, nemen we de bus. |
| als | a repeated action (even in the past!) | Als ik vroeger ziek was, bracht mijn moeder soep. |
| als | the future | Als ik klaar ben, bel ik je. |
| wanneer | a question | Wanneer kom je langs? |
| wanneer | an indirect question | Ik weet niet wanneer hij komt. |
| Woord | When to use | Voorbeeld |
|---|---|---|
| toen | a single event in the past | Toen ik binnenkwam, ging de telefoon. |
| toen | a period in the past | Toen ik klein was, woonde ik in het buitenland. |
| als | a condition | Als het regent, nemen we de bus. |
| als | a repeated action (even in the past!) | Als ik vroeger ziek was, bracht mijn moeder soep. |
| als | the future | Als ik klaar ben, bel ik je. |
| wanneer | a question | Wanneer kom je langs? |
| wanneer | an indirect question | Ik weet niet wanneer hij komt. |
The key to the difference between toen and als in the past is one time or every time. Toen ik in Rotterdam woonde (that period) versus Als ik in Rotterdam was, ging ik altijd naar die markt (every time I was there).
1. toen — past, one time
Toen ik gisteren thuiskwam, was er niemand.
When I came home yesterday, no one was there.
Toen we in Delft kwamen wonen, spraken we bijna geen Nederlands.
When we moved to Delft, we hardly spoke any Dutch.
Ik was net weg, toen hij belde.
I had just left when he called.
toen can also be in the middle of the sentence.
2. als — condition, repetition, future
Als het morgen mooi weer is, gaan we fietsen.
If the weather is good tomorrow, we'll go cycling.
The future is expressed with the present tense — this is normal.
Als ik moe ben, drink ik koffie.
When I get tired, I drink coffee.
A repeated action.
Als je in de buurt bent, kom gerust langs.
If you're nearby, drop in.
Vroeger, als het sneeuwde, gingen we schaatsen op de vijver.
In the past, when it snowed, we used to go skating on the pond.
Repetition in the past — still als.
3. wanneer — question
Wanneer begint de cursus?
When does the course start?
Wanneer ben je terug uit Nijmegen?
When will you return from Nijmegen?
Ik weet nog niet wanneer ik vrij ben.
I don't know yet when I'll be free.
Indirect question: the verb moves to the end.
Vraag even wanneer de bezorger komt.
Ask when the courier will arrive.
Dialoog — Hoe was het in het begin?
A conversation about the first months in the Netherlands.
- Marjolein
Wanneer zijn jullie hier eigenlijk komen wonen?
And when did you actually move here?
Question → wanneer.
- Alex
In september. Toen we aankwamen, regende het drie weken lang.
In September. When we arrived, it rained for three weeks straight.
Single event in the past → toen.
- Marjolein
Typisch Nederland! En spraken jullie al Nederlands?
Typical Netherlands! And did you already speak Dutch?
- Alex
Nauwelijks. Als iemand iets vroeg, antwoordde ik meestal in het Engels.
Hardly. When someone asked me something, I usually answered in English.
Repetition in the past → als.
- Marjolein
En nu?
And now?
- Alex
Nu probeer ik het altijd in het Nederlands. Als ik een woord niet weet, vraag ik het gewoon.
Now I always try to speak Dutch. If I don't know a word, I just ask.
- Marjolein
Goed bezig! Zeg het maar wanneer je iets wilt oefenen.
Good for you! Let me know when you want to practise.
Indirect question → wanneer.
4. Veelgemaakte fouten
✕ Not like this
Als ik klein was, woonde ik in het buitenland.
✓ Correct
Toen ik klein was, woonde ik in het buitenland.
When I was little, I lived abroad.
Why: “When I was little” is one period in the past, so toen. als is for “whenever” and the future.
✕ Not like this
Toen het regent, blijf ik thuis.
✓ Correct
Als het regent, blijf ik thuis.
When it rains, I stay at home.
Why: “When(ever) it rains, I stay in” happens every time, so als. toen is only for the past.
✕ Not like this
Wanneer ik thuiskwam, was er niemand.
✓ Correct
Toen ik thuiskwam, was er niemand.
When I got home, there was nobody there.
Why: A single past event (“when I got home”) takes toen. wanneer and als are for “every time” and the future.
✕ Not like this
Toen ik klaar ben, bel ik je.
✓ Correct
Als ik klaar ben, bel ik je.
When I'm done, I'll call you.
Why: “When I'm done” is in the future, so als. toen is only for the past.
✕ Not like this
Als komt hij?
✓ Correct
Wanneer komt hij?
When is he coming?
Why: The question “When?” is wanneer. You can't start a question with als.
✕ Not like this
Toen ik binnenkwam, hij zat te bellen.
✓ Correct
Toen ik binnenkwam, zat hij te bellen.
When I came in, he was on the phone.
Why: If the sentence starts with “toen…”, the verb comes straight after the comma: zat hij.
Woordenlijst
nauwelijks
hardly, barely
Ik sprak nauwelijks Nederlands.
aankomen
to arrive
Toen we aankwamen, regende het.
oefenen
to practise
Zullen we samen oefenen?
schaatsen
to skate
Vroeger schaatsten we op de vijver.
de bezorgerpl. bezorgers
courier
Wanneer komt de bezorger?
gerust
feel free to
Kom gerust langs.
| nauwelijks | hardly, barely Ik sprak nauwelijks Nederlands. |
| aankomen | to arrive Toen we aankwamen, regende het. |
| oefenen | to practise Zullen we samen oefenen? |
| schaatsen | to skate Vroeger schaatsten we op de vijver. |
| de bezorgerpl. bezorgers | courier Wanneer komt de bezorger? |
| gerust | feel free to Kom gerust langs. |
Oefening 1
Toen, als of wanneer?
Toen, als or wanneer?
- 1ik klein was, speelde ik veel buiten.
When I was little, I played outside a lot.
- 2het regent, neem ik de bus.
When it rains, I take the bus.
- 3begint de cursus Nederlands?
When does the Dutch course start?
- 4ik gisteren thuiskwam, was er niemand.
When I came home yesterday, no one was there.
- 5Ik weet niet hij terugkomt.
I don't know when he will return.
- 6ik klaar ben met werken, bel ik je.
When I finish work, I'll call you.
- 7Vroeger gingen we elke keer schaatsen het vroor.
We used to go skating every time it froze.
- 8we in Delft kwamen wonen, spraken we geen Nederlands.
When we moved to Delft, we didn't speak Dutch.
Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →