Deelwoorden als bijvoeglijk naamwoord
Причастия как определения: de lachende man, het gebakken ei
B1 · Средний · ≈ 24 мин · контекст: Amersfoort, Utrecht, het dorp
У глагола есть две формы, которые умеют работать прилагательными: действующая — lachende kinderen — смеющиеся дети — и завершённая — een gebakken ei — жареное яйцо. Это то, что делает описание компактным: вместо de man die lacht достаточно de lachende man.
1. Действующее причастие (-end)
| Werkwoord | Deelwoord | Voor het zelfstandig naamwoord |
|---|---|---|
| lachen | lachend | de lachende kinderen |
| slapen | slapend | een slapende hond |
| komen | komend | de komende week |
| volgen | volgend | volgende maand |
| passen | passend | een passend antwoord |
| groeien | groeiend | een groeiend probleem |
| Werkwoord | Deelwoord | Voor het zelfstandig naamwoord |
|---|---|---|
| lachen | lachend | de lachende kinderen |
| slapen | slapend | een slapende hond |
| komen | komend | de komende week |
| volgen | volgend | volgende maand |
| passen | passend | een passend antwoord |
| groeien | groeiend | een groeiend probleem |
Форма на -end может быть и наречием: Hij liep zingend de trap op. — он поднимался по лестнице, напевая Тогда окончания -e нет.
2. Завершённое причастие
| Werkwoord | Deelwoord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| bakken | gebakken | een gebakken ei |
| koken | gekookt | gekookte aardappelen |
| gebruiken | gebruikt | een gebruikte fiets |
| sluiten | gesloten | een gesloten deur |
| verhuren | verhuurd | een verhuurde woning |
| afsluiten | afgesloten | de afgesloten straat |
| Werkwoord | Deelwoord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| bakken | gebakken | een gebakken ei |
| koken | gekookt | gekookte aardappelen |
| gebruiken | gebruikt | een gebruikte fiets |
| sluiten | gesloten | een gesloten deur |
| verhuren | verhuurd | een verhuurde woning |
| afsluiten | afgesloten | de afgesloten straat |
Правило -e то же, что у обычных прилагательных: после de и во множественном числе — с -e; после een перед het-словом — без: een gekookt ei, но het gekookte ei. Причастия на -en окончания не получают вовсе: een gebakken ei, het gebakken ei.
3. Активное или пассивное
de lachende man он смеётся сам de man die lacht
смеющийся человек
Формаde lachende manСмыслон смеётся самРазворачивается вde man die lachtde gebruikte fiets его использовали de fiets die gebruikt is
подержанный велосипед
Формаde gebruikte fietsСмыслего использовалиРазворачивается вde fiets die gebruikt ishet groeiende probleem оно растёт само het probleem dat groeit
растущая проблема
Формаhet groeiende probleemСмыслоно растёт самоРазворачивается вhet probleem dat groeitde verstuurde brief письмо отправили de brief die verstuurd is
отправленное письмо
Формаde verstuurde briefСмыслписьмо отправилиРазворачивается вde brief die verstuurd is
смеющийся человек
подержанный велосипед
растущая проблема
отправленное письмо
Форма на -end всегда активна: предмет действует сам. Причастие перфекта у переходных глаголов пассивно: с предметом что-то сделали.
Как это звучит в жизни
In het afgelopen jaar is er veel veranderd.
За прошедший год многое изменилось.
afgelopen — «прошедший», одно из самых частых причастий.
Let op de afgesloten straat bij de Hoofdstraat.
Обратите внимание на перекрытую улицу у Хоофдстрат.
Ik heb een gebruikte fiets gekocht via Marktplaats.
Я купил подержанный велосипед через Marktplaats.
De komende weken wordt het drukker op het werk.
В ближайшие недели на работе будет напряжённее.
Er staat een ingevuld formulier op tafel.
На столе лежит заполненный бланк.
Ze kwam stralend binnen met de uitslag.
Она вошла сияющая с результатом.
Причастие как наречие: без -e.
Dialoog — Tweedehands fiets kopen
Смотрит велосипед по объявлению.
- Verkoper
Dit is 'm. Een gebruikte stadsfiets, maar goed onderhouden.
Вот он. Подержанный городской велосипед, но в хорошем состоянии.
- Alex
De afgelopen jaren veel mee gereden?
За прошедшие годы много ездили?
- Verkoper
Alleen naar het station en terug. De versleten banden heb ik vorige maand vervangen.
Только до вокзала и обратно. Изношенные покрышки я в прошлом месяце поменял.
versleten — от verslijten, «изнашиваться».
- Alex
En dat piepende geluid bij het remmen?
А этот скрипящий звук при торможении?
- Verkoper
Dat komt door de net gemonteerde blokjes; die moeten nog inslijten.
Это из-за только что поставленных колодок, им нужно притереться.
- Alex
Duidelijk. Ik kijk nog naar een vergelijkbare fiets in Amersfoort, dan laat ik het weten.
Понятно. Посмотрю ещё похожий велосипед в Амерсфорте и дам знать.
- Verkoper
Prima. Bij gepast betalen doe ik er nog een slot bij.
Хорошо. Если заплатите без сдачи, добавлю замок.
4. Частые ошибки
✕ Так неправильно
de lachend kinderen
✓ Правильно
de lachende kinderen
смеющиеся дети
Почему: Перед существительным причастие получает -e, как прилагательное.
✕ Так неправильно
een gekookt aardappelen
✓ Правильно
gekookte aardappelen
варёная картошка
Почему: Множественное число всегда с -e, артикль een здесь невозможен.
✕ Так неправильно
Hij liep zingende de trap op.
✓ Правильно
Hij liep zingend de trap op.
Он поднимался по лестнице, напевая.
Почему: В роли наречия причастие остаётся без -e.
✕ Так неправильно
de afgeslotene straat
✓ Правильно
de afgesloten straat
перекрытая улица
Почему: Причастия на -en уже оканчиваются на -en: второе -e не добавляется.
✕ Так неправильно
een gebruikt fiets
✓ Правильно
een gebruikte fiets
подержанный велосипед
Почему: fiets — de-слово, значит нужно -e даже после een.
Woordenlijst
afgelopen
прошедший
afgelopen weekend
komend
предстоящий
de komende weken
gebruikt
подержанный
een gebruikte auto
versleten
изношенный
versleten banden
gesloten
закрытый
De winkel is gesloten.
bezet
занятый
Deze plek is bezet.
betrokken
заинтересованный, вовлечённыйformeel
de betrokken partijen
gepast betalen
платить без сдачи
Graag gepast betalen.
vergelijkbaar
сравнимый, похожий
een vergelijkbaar model
onderhouden
обслуживать; ухоженный
een goed onderhouden huis
| afgelopen | прошедший afgelopen weekend |
| komend | предстоящий de komende weken |
| gebruikt | подержанный een gebruikte auto |
| versleten | изношенный versleten banden |
| gesloten | закрытый De winkel is gesloten. |
| bezet | занятый Deze plek is bezet. |
| betrokken | заинтересованный, вовлечённыйformeel de betrokken partijen |
| gepast betalen | платить без сдачи Graag gepast betalen. |
| vergelijkbaar | сравнимый, похожий een vergelijkbaar model |
| onderhouden | обслуживать; ухоженный een goed onderhouden huis |
Образуйте причастие
Maak van het werkwoord een deelwoord met de juiste uitgang.
Образуйте причастие с правильным окончанием.
- 1de kinderen (lachen)
смеющиеся дети
- 2een ei (bakken)
жареное яйцо
- 3een fiets (gebruiken)
подержанный велосипед
- 4de straat (afsluiten)
перекрытая улица
- 5de weken (komen)
ближайшие недели
- 6Hij liep de trap op. (zingen)
Он поднимался по лестнице, напевая.
Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →