Verkleinwoorden en samenstellingen
Уменьшительные и составные слова
A2 · Элементарный · ≈ 22 мин · контекст: Tilburg, Eindhoven
Два механизма, без которых нидерландский не звучит: -je делает слово меньше, мягче и вежливее (een biertje), а составные слова склеиваются в одно длинное — treinkaartje, ziektekostenverzekering. Оба разбираются за один урок.
1. Какое окончание выбрать
| Окончание | Когда | Voorbeeld |
|---|---|---|
| -je | после b, d, f, g, k, p, s, t | boek → boekje, kop → kopje |
| -tje | после гласной, l, n, r, w | auto → autootje, stoel → stoeltje |
| -etje | короткий гласный + l, m, n, ng, r | bel → belletje, man → mannetje |
| -pje | после m | boom → boompje, arm → armpje |
| -kje | слова на -ing | koning → koninkje, woning → woninkje |
| Окончание | Когда | Voorbeeld |
|---|---|---|
| -je | после b, d, f, g, k, p, s, t | boek → boekje, kop → kopje |
| -tje | после гласной, l, n, r, w | auto → autootje, stoel → stoeltje |
| -etje | короткий гласный + l, m, n, ng, r | bel → belletje, man → mannetje |
| -pje | после m | boom → boompje, arm → armpje |
| -kje | слова на -ing | koning → koninkje, woning → woninkje |
После долгой гласной она удваивается перед -tje: auto → autootje, cafe → cafeetje. Логика та же, что во множественном числе.
2. Зачем нидерландцы это делают
| Функция | Voorbeeld | Смысл |
|---|---|---|
| Размер | een huisje in het bos | маленький дом |
| Порция | een biertje, een kopje koffie | одна порция, стандартная |
| Смягчение просьбы | Heb je een momentje? | звучит мягче, чем moment |
| Приуменьшение | Ik heb een klusje voor je. | «дельце», не большая задача |
| Уют | een avondje thuis, een weekendje weg | приятный вечер, короткая поездка |
| Ласково о людях | meisje, jongetje, opaatje | девочка, мальчик, дедуля |
| Функция | Voorbeeld | Смысл |
|---|---|---|
| Размер | een huisje in het bos | маленький дом |
| Порция | een biertje, een kopje koffie | одна порция, стандартная |
| Смягчение просьбы | Heb je een momentje? | звучит мягче, чем moment |
| Приуменьшение | Ik heb een klusje voor je. | «дельце», не большая задача |
| Уют | een avondje thuis, een weekendje weg | приятный вечер, короткая поездка |
| Ласково о людях | meisje, jongetje, opaatje | девочка, мальчик, дедуля |
Поэтому в кафе так часто заказывают een biertje: так звучит привычно и дружелюбно. Een bier тоже правильно, просто чуть суше.
3. Составные слова
Samenstelling
het treinkaartje
Части
trein + kaartje
Перевод
билет на поезд
Samenstelling
de huisarts
Части
huis + arts
Перевод
семейный врач
Samenstelling
de zorgverzekering
Части
zorg + verzekering
Перевод
медицинская страховка
Samenstelling
het inburgeringsexamen
Части
inburgering + s + examen
Перевод
экзамен по интеграции
Samenstelling
de fietsenstalling
Части
fietsen + stalling
Перевод
велопарковка
Samenstelling
de boodschappenlijst
Части
boodschappen + lijst
Перевод
список покупок
Samenstelling
het kinderdagverblijf
Части
kinder + dag + verblijf
Перевод
детский сад (ясли)
Samenstelling
de werkgeversverklaring
Части
werkgever + s + verklaring
Перевод
справка от работодателя
| Samenstelling | Части | Перевод |
|---|---|---|
| het treinkaartje | trein + kaartje | билет на поезд |
| de huisarts | huis + arts | семейный врач |
| de zorgverzekering | zorg + verzekering | медицинская страховка |
| het inburgeringsexamen | inburgering + s + examen | экзамен по интеграции |
| de fietsenstalling | fietsen + stalling | велопарковка |
| de boodschappenlijst | boodschappen + lijst | список покупок |
| het kinderdagverblijf | kinder + dag + verblijf | детский сад (ясли) |
| de werkgeversverklaring | werkgever + s + verklaring | справка от работодателя |
Соединительные -s- и -en- появляются между частями: werkgeversverklaring, boodschappenlijst. Правил тут мало, эти слова запоминаются целиком.
Dialoog — Op het terras
Пятничный вечер в кафе на Markt.
- Ober
Goedenavond! Wat mag het zijn?
Добрый вечер! Что будете?
- Alex
Doe maar twee biertjes en een colaatje voor mijn dochter.
Два пива и колу для дочки.
colaatje — уменьшительное от cola.
- Ober
Wilt u er ook een hapje bij? We hebben bittergarnituur.
Хотите к этому закуску? У нас есть ассорти к пиву.
bittergarnituur — классическая закуска к пиву.
- Alex
Doe maar een klein portietje, we hebben straks nog avondeten.
Небольшую порцию, у нас ещё ужин впереди.
- Ober
Prima. Mag ik ook uw bonnetje van de garderobe?
Хорошо. Дадите ваш номерок из гардероба?
- Alex
Alstublieft. En kunnen we straks apart afrekenen?
Пожалуйста. И можно потом заплатить раздельно?
- Ober
Natuurlijk, dat is geen probleempje.
Конечно, это не проблема.
Даже probleem получает -tje, чтобы звучало легче.
4. Veelgemaakte fouten
✕ Так неправильно
de kopje
✓ Правильно
het kopje
чашечка
Почему: Слова на -je (уменьшительные) всегда с het: het kopje, het meisje.
✕ Так неправильно
twee kopjen
✓ Правильно
twee kopjes
две чашечки
Почему: У слов на -je множественное число — просто -s: kopjes.
✕ Так неправильно
een autotje
✓ Правильно
een autootje
машинка
Почему: auto кончается на долгое o, поэтому пишут две o: autootje.
✕ Так неправильно
een manje
✓ Правильно
een mannetje
человечек
Почему: В man короткое a и n на конце. Такие слова получают -etje, а n удваивается: mannetje.
✕ Так неправильно
de trein kaartje
✓ Правильно
het treinkaartje
билет на поезд
Почему: Слова из двух частей пишут слитно: treinkaartje. А de или het — по последней части: het kaartje → het treinkaartje.
✕ Так неправильно
het meisjes
✓ Правильно
de meisjes
девочки
Почему: Во множественном числе всегда de, даже у слов на -je: de meisjes.
Woordenlijst
het hapjeмн. hapjes
закуска
Wilt u er een hapje bij?
het klusjeмн. klusjes
мелкое дело, работёнка
Ik heb nog een klusje in de tuin.
het toetjeмн. toetjes
десертspreektaal
Wat eten we als toetje?
een weekendje weg
поездка на выходные
We gaan een weekendje weg.
apart afrekenen
заплатить раздельно
Kunnen we apart afrekenen?
de zorgverzekeringмн. zorgverzekeringen
медицинская страховка
Mijn zorgverzekering betaalt dat niet.
| het hapjeмн. hapjes | закуска Wilt u er een hapje bij? |
| het klusjeмн. klusjes | мелкое дело, работёнка Ik heb nog een klusje in de tuin. |
| het toetjeмн. toetjes | десертspreektaal Wat eten we als toetje? |
| een weekendje weg | поездка на выходные We gaan een weekendje weg. |
| apart afrekenen | заплатить раздельно Kunnen we apart afrekenen? |
| de zorgverzekeringмн. zorgverzekeringen | медицинская страховка Mijn zorgverzekering betaalt dat niet. |
Oefening 1
Maak het verkleinwoord.
Образуйте уменьшительную форму.
- 1het boek → het
книга — книжка
- 2de stoel → het
стул — стульчик
- 3de auto → het
машина — машинка
- 4de man → het
мужчина — человечек
- 5de boom → het
дерево — деревце
- 6de woning → het
квартира — квартирка
- 7de kop → het
кружка — чашечка
- 8het bier → het
пиво — кружка пива
Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →