Verkleinwoorden en samenstellingen
Diminutives and compound words
A2 · Elementary · ≈ 22 min · setting: Tilburg, Eindhoven
Two mechanisms without which Dutch doesn't sound right: -je makes a word smaller, softer and more polite (een biertje), and compound words are glued together into one long word — treinkaartje, ziektekostenverzekering. Both are covered in one lesson.
1. Which ending to choose
| Ending | When | Voorbeeld |
|---|---|---|
| -je | after b, d, f, g, k, p, s, t | boek → boekje, kop → kopje |
| -tje | after a vowel, l, n, r, w | auto → autootje, stoel → stoeltje |
| -etje | short vowel + l, m, n, ng, r | bel → belletje, man → mannetje |
| -pje | after m | boom → boompje, arm → armpje |
| -kje | words ending in -ing | koning → koninkje, woning → woninkje |
| Ending | When | Voorbeeld |
|---|---|---|
| -je | after b, d, f, g, k, p, s, t | boek → boekje, kop → kopje |
| -tje | after a vowel, l, n, r, w | auto → autootje, stoel → stoeltje |
| -etje | short vowel + l, m, n, ng, r | bel → belletje, man → mannetje |
| -pje | after m | boom → boompje, arm → armpje |
| -kje | words ending in -ing | koning → koninkje, woning → woninkje |
After a long vowel, it doubles before -tje: auto → autootje, café → cafeetje. The logic is the same as for plurals.
2. Why the Dutch do this
| Function | Voorbeeld | Meaning |
|---|---|---|
| Size | een huisje in het bos | a small house |
| Portion | een biertje, een kopje koffie | one portion, standard |
| Softening a request | Heb je een momentje? | sounds softer than moment |
| Understatement | Ik heb een klusje voor je. | a “little job”, not a big task |
| Cosiness | een avondje thuis, een weekendje weg | a pleasant evening, a short trip |
| Affectionate for people | meisje, jongetje, opaatje | girl, boy, grandad |
| Function | Voorbeeld | Meaning |
|---|---|---|
| Size | een huisje in het bos | a small house |
| Portion | een biertje, een kopje koffie | one portion, standard |
| Softening a request | Heb je een momentje? | sounds softer than moment |
| Understatement | Ik heb een klusje voor je. | a “little job”, not a big task |
| Cosiness | een avondje thuis, een weekendje weg | a pleasant evening, a short trip |
| Affectionate for people | meisje, jongetje, opaatje | girl, boy, grandad |
That's why in a café people so often order een biertje: it sounds familiar and friendly. Een bier is also correct, just a little more matter-of-fact.
3. Compound words
Samenstelling
het treinkaartje
Parts
trein + kaartje
Translation
train ticket
Samenstelling
de huisarts
Parts
huis + arts
Translation
GP
Samenstelling
de zorgverzekering
Parts
zorg + verzekering
Translation
health insurance
Samenstelling
het inburgeringsexamen
Parts
inburgering + s + examen
Translation
integration exam
Samenstelling
de fietsenstalling
Parts
fietsen + stalling
Translation
bicycle parking
Samenstelling
de boodschappenlijst
Parts
boodschappen + lijst
Translation
shopping list
Samenstelling
het kinderdagverblijf
Parts
kinder + dag + verblijf
Translation
nursery (daycare)
Samenstelling
de werkgeversverklaring
Parts
werkgever + s + verklaring
Translation
employer's statement
| Samenstelling | Parts | Translation |
|---|---|---|
| het treinkaartje | trein + kaartje | train ticket |
| de huisarts | huis + arts | GP |
| de zorgverzekering | zorg + verzekering | health insurance |
| het inburgeringsexamen | inburgering + s + examen | integration exam |
| de fietsenstalling | fietsen + stalling | bicycle parking |
| de boodschappenlijst | boodschappen + lijst | shopping list |
| het kinderdagverblijf | kinder + dag + verblijf | nursery (daycare) |
| de werkgeversverklaring | werkgever + s + verklaring | employer's statement |
The connecting -s- and -en- appear between parts: werkgeversverklaring, boodschappenlijst. There are few rules here; these words are learned as a whole.
Dialoog — Op het terras
Friday evening at a café on Markt.
- Ober
Goedenavond! Wat mag het zijn?
Good evening! What would you like?
- Alex
Doe maar twee biertjes en een colaatje voor mijn dochter.
Two beers and a cola for my daughter.
colaatje — diminutive of cola.
- Ober
Wilt u er ook een hapje bij? We hebben bittergarnituur.
Would you like a snack with that? We have bittergarnituur (a platter of bar snacks).
bittergarnituur — a classic snack with beer.
- Alex
Doe maar een klein portietje, we hebben straks nog avondeten.
Just a small portion, we're having dinner later.
- Ober
Prima. Mag ik ook uw bonnetje van de garderobe?
Alright. Can I have your cloakroom ticket?
- Alex
Alstublieft. En kunnen we straks apart afrekenen?
Here you go. And can we pay separately later?
- Ober
Natuurlijk, dat is geen probleempje.
Of course, that's not a problem.
Even probleem gets -tje to sound softer.
4. Veelgemaakte fouten
✕ Not like this
de kopje
✓ Correct
het kopje
the cup
Why: Words ending in -je (diminutives) always take het: het kopje, het meisje.
✕ Not like this
twee kopjen
✓ Correct
twee kopjes
two cups
Why: Words ending in -je make their plural with -s: kopjes.
✕ Not like this
een autotje
✓ Correct
een autootje
a little car
Why: auto ends in a long o, so it's written with two o's: autootje.
✕ Not like this
een manje
✓ Correct
een mannetje
a little man
Why: man has a short a and ends in n. Such words take -etje and double the n: mannetje.
✕ Not like this
de trein kaartje
✓ Correct
het treinkaartje
the train ticket
Why: Compound words are written as one: treinkaartje. de or het comes from the last part: het kaartje → het treinkaartje.
✕ Not like this
het meisjes
✓ Correct
de meisjes
the girls
Why: Plurals always take de, even words ending in -je: de meisjes.
Woordenlijst
het hapjepl. hapjes
snack
Wilt u er een hapje bij?
het klusjepl. klusjes
small job, chore
Ik heb nog een klusje in de tuin.
het toetjepl. toetjes
dessertspreektaal
Wat eten we als toetje?
een weekendje weg
weekend trip
We gaan een weekendje weg.
apart afrekenen
pay separately
Kunnen we apart afrekenen?
de zorgverzekeringpl. zorgverzekeringen
health insurance
Mijn zorgverzekering betaalt dat niet.
| het hapjepl. hapjes | snack Wilt u er een hapje bij? |
| het klusjepl. klusjes | small job, chore Ik heb nog een klusje in de tuin. |
| het toetjepl. toetjes | dessertspreektaal Wat eten we als toetje? |
| een weekendje weg | weekend trip We gaan een weekendje weg. |
| apart afrekenen | pay separately Kunnen we apart afrekenen? |
| de zorgverzekeringpl. zorgverzekeringen | health insurance Mijn zorgverzekering betaalt dat niet. |
Oefening 1
Maak het verkleinwoord.
Form the diminutive.
- 1het boek → het
book — little book
- 2de stoel → het
chair — little chair
- 3de auto → het
car — little car
- 4de man → het
man — little man
- 5de boom → het
tree — sapling
- 6de woning → het
flat — small flat
- 7de kop → het
mug — cup
- 8het bier → het
beer — glass of beer
Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →