Er: plaats, aanwezigheid, aantal en voorzetsel
Слово er: четыре функции
A2 · Элементарный · ≈ 28 мин · контекст: Haarlem, Amsterdam
Er — самое нидерландское слово и самая частая жалоба учащихся: его нет в русском, а звучит оно в каждом втором предложении. На самом деле у er всего четыре функции, и каждая узнаётся по контексту. Разберём их по очереди.
1. Наличие: er is / er zijn
Это функция с уровня A1: er вводит что-то новое, о чём собеседник ещё не знает. После него почти всегда стоит een, число или geen.
Er is een nieuwe bakker op de Hoofdstraat.
На Хоофдстраат открылась новая булочная.
Er zijn vanavond geen bussen na twaalf uur.
Сегодня вечером после двенадцати автобусов нет.
In Haarlem is er elke maandag markt.
В Харлеме каждый понедельник рынок.
После обстоятельства er уезжает за глагол.
2. Место: er вместо «там»
Когда место уже названо, повторять его не нужно — вместо него ставят er. Это соответствует русскому «там», которое в разговоре часто вообще выпадает.
— Ken je Amsterdam? — Ja, ik werk er.
— Знаешь Амстердам? — Да, я там работаю.
We wonen in Haarlem en we wonen er met plezier.
Мы живём в Харлеме и живём здесь с удовольствием.
— Ben je al bij die nieuwe kaaswinkel geweest? — Nee, ik ben er nog nooit geweest.
— Ты уже был в новой сырной лавке? — Нет, никогда там не был.
3. Количество: er + число
— Hoeveel fietsen hebben jullie? — We hebben er vier.
— Сколько у вас велосипедов? — Четыре.
— Zijn er nog kaartjes? — Ja, er zijn er nog drie.
— Билеты ещё есть? — Да, ещё три.
Здесь два er подряд: первое — наличие, второе — количество. Так и говорят.
— Wil je een broodje? — Ik heb er al één gehad, dank je.
— Хочешь булочку? — Я уже одну съел, спасибо.
4. er + предлог
Нидерландский не говорит «о нём», «с этим», «на это» о предметах. Вместо предлог + het/dat используется слитная форма er + предлог: over het → erover, met het → ermee, aan het → eraan.
| Werkwoord + voorzetsel | Met er | Voorbeeld |
|---|---|---|
| denken aan | eraan | Ik denk er vaak aan. |
| praten over | erover | We hebben er gisteren over gepraat. |
| kijken naar | ernaar | Ik kijk er morgen naar. |
| wachten op | erop | Ik wacht er al een week op. |
| zin hebben in | erin | Heb je er zin in? |
| blij zijn met | ermee | Ik ben er heel blij mee. |
| klaar zijn met | ermee | Ben je er klaar mee? |
| Werkwoord + voorzetsel | Met er | Voorbeeld |
|---|---|---|
| denken aan | eraan | Ik denk er vaak aan. |
| praten over | erover | We hebben er gisteren over gepraat. |
| kijken naar | ernaar | Ik kijk er morgen naar. |
| wachten op | erop | Ik wacht er al een week op. |
| zin hebben in | erin | Heb je er zin in? |
| blij zijn met | ermee | Ik ben er heel blij mee. |
| klaar zijn met | ermee | Ben je er klaar mee? |
Обратите внимание: met превращается в mee, а tot — в toe. Остальные предлоги не меняются.
Dialoog — Over de nieuwe buren
Короткий разговор у почтовых ящиков.
- Marjolein
Heb je de nieuwe buren al gezien?
Ты уже видел новых соседей?
- Alex
Nog niet. Er was gisteren wel een verhuiswagen.
Ещё нет. Вчера был грузовик для переезда.
Наличие → er was.
- Marjolein
Ze hebben kinderen, geloof ik. Twee, denk ik.
У них, кажется, дети. Кажется, двое.
- Alex
Twee? Ik dacht dat ze er drie hadden.
Двое? Я думал, у них трое.
Количество → er drie.
- Marjolein
Kan best. We vragen het gewoon. Heb je er zin in om samen even langs te gaan?
Вполне может быть. Просто спросим. Хочешь вместе зайти?
zin hebben in → er … in.
- Alex
Ja hoor. Ik heb er trouwens al bloemen voor gekocht.
Да, конечно. Кстати, я уже купил для них цветы.
- Marjolein
Wat lief! Dan gaan we er vanavond naartoe.
Как мило! Тогда сходим туда вечером.
Место + направление → ernaartoe.
5. Veelgemaakte fouten
✕ Так неправильно
Ik heb twee.(в ответ на вопрос «сколько?»)
✓ Правильно
Ik heb er twee.
У меня их два.
Почему: Если число стоит без предмета («у меня два» — чего?), добавляют er: Ik heb er twee. er заменяет то, о чём уже говорили.
✕ Так неправильно
Ik denk vaak aan het.
✓ Правильно
Ik denk er vaak aan.
Я часто об этом думаю.
Почему: «Думаю об этом» — не aan het, а er … aan: Ik denk er vaak aan. О вещах и событиях het после предлога не ставят.
✕ Так неправильно
We hebben over het gepraat.
✓ Правильно
We hebben erover gepraat.
Мы об этом поговорили.
Почему: «Об этом» — не over het, а erover (er + over, одним словом).
✕ Так неправильно
Ik ben blij met het.
✓ Правильно
Ik ben er blij mee.
Я этому рад.
Почему: «Рад этому» — er … mee. Рядом с er предлог met превращается в mee: Ik ben er blij mee.
✕ Так неправильно
Is een supermarkt in de buurt?
✓ Правильно
Is er een supermarkt in de buurt?
Здесь поблизости есть супермаркет?
Почему: «Есть ли здесь…?» — Is er…? Когда говорят, что что-то где-то есть, нужно er.
✕ Так неправильно
Ik woon in Haarlem en ik woon met plezier.
✓ Правильно
Ik woon in Haarlem en ik woon er met plezier.
Я живу в Харлеме, и мне там нравится.
Почему: «Живу там с удовольствием» — «там» нужно сказать: er. Просто выбросить его нельзя.
Woordenlijst
de verhuiswagenмн. verhuiswagens
грузовик для переезда
Er stond een verhuiswagen voor de deur.
kan best
вполне возможноspreektaal
Kan best, ik weet het niet zeker.
langsgaan bij
зайти к кому-то
Zullen we even bij ze langsgaan?
ernaartoe
туда
We gaan er vanavond naartoe.
klaar zijn met
закончить с чем-то
Ben je er klaar mee?
wachten op
ждать чего-то
Ik wacht er al een week op.
| de verhuiswagenмн. verhuiswagens | грузовик для переезда Er stond een verhuiswagen voor de deur. |
| kan best | вполне возможноspreektaal Kan best, ik weet het niet zeker. |
| langsgaan bij | зайти к кому-то Zullen we even bij ze langsgaan? |
| ernaartoe | туда We gaan er vanavond naartoe. |
| klaar zijn met | закончить с чем-то Ben je er klaar mee? |
| wachten op | ждать чего-то Ik wacht er al een week op. |
Oefening 1
Vul er in als dat nodig is. Schrijf een streepje (-) als er niet nodig is.
Впишите er, если оно нужно. Поставьте дефис (-), если не нужно.
- 1— Hoeveel kinderen heb je? — Ik heb twee.
— Сколько у тебя детей? — Двое.
- 2is een nieuwe bakker op de Hoofdstraat.
На Хоофдстраат новая булочная.
- 3Ik werk in Amsterdam en ik werk al drie jaar.
Я работаю в Амстердаме и работаю там уже три года.
- 4Mijn dochter heeft twee fietsen in de schuur staan. Ze gebruikt maar één.
У дочери в сарае два велосипеда. Она пользуется только одним.
- 5De trein naar Nijmegen vertrekt om acht uur van spoor 5. Ik ga met de fiets naartoe.
Поезд на Неймеген в восемь с пятого пути. Я поеду туда на велосипеде.
- 6Ik heb twee broers en één zus.
У меня два брата и одна сестра.
Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →