NLnl-learn
RUENUA

De bijzin: het werkwoord gaat naar achteren

Придаточные с dat, omdat, als

A2 · Элементарный · ≈ 28 мин

На A1 вы уже видели это с omdat. Теперь превращаем в систему: после подчинительного союза всё предложение перестраивается — подлежащее сразу за союзом, а все глаголы уходят в самый конец. Освоив это, вы сможете говорить длинными предложениями, а не рублеными фразами.

Схема придаточного

  • dat hij morgen komt.

    …что он завтра придёт.

    Voegwoorddat
    Onderwerphij
    Restmorgen
    Werkwoord(en)komt.

  • omdat ik geen tijd heb.

    …потому что у меня нет времени.

    Voegwoordomdat
    Onderwerpik
    Restgeen tijd
    Werkwoord(en)heb.

  • als het morgen regent.

    …если завтра будет дождь.

    Voegwoordals
    Onderwerphet
    Restmorgen
    Werkwoord(en)regent.

  • dat we vrijdag niet kunnen komen.

    …что в пятницу мы не сможем прийти.

    Voegwoorddat
    Onderwerpwe
    Restvrijdag niet
    Werkwoord(en)kunnen komen.

С двумя глаголами возможны оба порядка: …dat ik morgen moet werken и …dat ik morgen werken moet. Первый вариант звучит современнее и встречается чаще.

1. Союзы, после которых начинается bijzin

Набор для A2
VoegwoordПереводVoorbeeld
datчтоIk denk dat het morgen regent.
omdatпотому чтоIk blijf thuis omdat ik ziek ben.
alsесли; когда (повтор)Als je tijd hebt, bel me even.
ofлиIk weet niet of hij komt.
toenкогда (в прошлом)Toen ik binnenkwam, zat hij te bellen.
terwijlпока, в то время какTerwijl ik kookte, deed hij de was.
voordatпрежде чемVoordat je gaat, doe het licht uit.
nadatпосле того какNadat we gegeten hadden, gingen we wandelen.
hoewelхотяHoewel het regende, gingen we fietsen.
zodatтак что, чтобыIk schrijf het op, zodat ik het niet vergeet.

2. Глаголы, после которых обычно идёт dat

Готовые начала фраз
НачалоПереводVoorbeeld
Ik denk dat…Я думаю, что…Ik denk dat het te laat is.
Ik weet dat…Я знаю, что…Ik weet dat hij in Haarlem woont.
Ik hoop dat…Надеюсь, что…Ik hoop dat je snel beter wordt.
Ik vind dat…Я считаю, что…Ik vind dat we moeten wachten.
Ik zie dat…Я вижу, что…Ik zie dat de winkel dicht is.
Hij zegt dat…Он говорит, что…Hij zegt dat hij later komt.
Het klopt dat…Верно, что…Het klopt dat ik nieuw ben.
Ik ben blij dat…Я рад, что…Ik ben blij dat je er bent.

Просто выбросить dat, как that в английском, нельзя: Ik denk het regent morgen — ошибка. В разговоре вместо придаточного говорят главным предложением с denk ik: Het regent morgen, denk ik.

3. Придаточное впереди

Придаточное может стоять первым. Тогда оно занимает первую позицию главного предложения — и в главном сразу идёт глагол.

  • Omdat het regende, bleven we thuis.

    Так как шёл дождь, мы остались дома.

    После запятой сразу глагол bleven, потом we.

  • Als je in Haarlem bent, kom dan even langs.

    Если будешь в Харлеме, заходи.

  • Toen ik binnenkwam, zaten ze al aan tafel.

    Когда я вошёл, они уже сидели за столом.

  • Voordat ik naar bed ga, lees ik altijd even.

    Прежде чем лечь спать, я всегда немного читаю.

Dialoog — Plannen maken

Договариваются о поездке на выходные.

  1. Thijs

    Ik denk dat het zaterdag mooi weer wordt. Zullen we naar de Veluwe?

    Думаю, в субботу будет хорошая погода. Может, на Велюве?

  2. Alex

    Goed idee. Ik weet alleen niet of Nora kan, ze werkt soms op zaterdag.

    Хорошая идея. Только не знаю, сможет ли Нора — она иногда работает по субботам.

    of = «ли».

  3. Thijs

    Als ze niet kan, gaan we met z'n tweeën. Of we verzetten het.

    Если она не сможет, поедем вдвоём. Или перенесём.

  4. Alex

    Ik vraag het vanavond. Omdat ze morgen vroeg begint, spreek ik haar nu even niet.

    Спрошу вечером. Так как она завтра рано начинает, сейчас её не поймаю.

  5. Thijs

    Prima. Laat je even weten of het lukt?

    Хорошо. Дашь знать, получится ли?

  6. Alex

    Doe ik. Ik hoop dat we kunnen, want ik ben er nog nooit geweest.

    Сделаю. Надеюсь, получится, я там ещё ни разу не был.

4. Veelgemaakte fouten

✕ Так неправильно

Ik denk dat het is te laat.

✓ Правильно

Ik denk dat het te laat is.

Я думаю, что уже слишком поздно.

Почему: После dat глагол уходит в конец: dat het te laat is. Так же после omdat, of и похожих слов.

✕ Так неправильно

Omdat het regende, we bleven thuis.

✓ Правильно

Omdat het regende, bleven we thuis.

Так как шёл дождь, мы остались дома.

Почему: Если фраза начинается с «omdat…», после запятой сразу идёт глагол, а потом «мы»: bleven we.

✕ Так неправильно

Ik weet niet als hij komt.

✓ Правильно

Ik weet niet of hij komt.

Я не знаю, придёт ли он.

Почему: «Не знаю, придёт ли он» — здесь «ли» — это of. als значит «если» или «когда».

✕ Так неправильно

…dat ik moet morgen werken.

✓ Правильно

…dat ik morgen moet werken.

…что мне завтра нужно работать.

Почему: После dat оба глагола уходят в конец, а «завтра» (morgen) стоит перед ними: dat ik morgen moet werken.

✕ Так неправильно

Ik ben blij dat je bent er.

✓ Правильно

Ik ben blij dat je er bent.

Я рад, что ты здесь.

Почему: После dat глагол уходит в конец: dat je er bent — «что ты здесь».

✕ Так неправильно

Hij zei dat hij kwam later.

✓ Правильно

Hij zei dat hij later kwam.

Он сказал, что придёт позже.

Почему: После dat глагол последний, а «позже» (later) стоит перед ним: dat hij later kwam.

Woordenlijst

  • verzetten

    перенести (встречу)

    Zullen we het verzetten naar zondag?

  • met z'n tweeën

    вдвоёмspreektaal

    Dan gaan we met z'n tweeën.

  • lukken

    получаться

    Laat weten of het lukt.

  • hoewel

    хотя

    Hoewel het regende, gingen we fietsen.

  • terwijl

    пока, в то время как

    Terwijl ik kookte, dekte hij de tafel.

  • zodat

    так что, чтобы

    Ik schrijf het op, zodat ik het onthoud.

Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →