Betrekkelijke bijzinnen voor gevorderden

Relative pronouns: die, dat, wat, waarvan, degene die

B1 · Intermediate · ≈ 27 min · setting: Delft, Rotterdam, Rotterdam

At A2, die / dat were enough. But as soon as the word you're referring to is “everything”, “that which”, or a noun with a preposition, other tools come into play: wat, waarmee, waarvan, degene die, wie. These are what make your speech cohesive and allow you to avoid chopping sentences into short pieces.

1. The basics: die and dat

Choosing the word

Word referred to	Pronoun	Voorbeeld
de-word	die	de man die hiernaast woont
het-word	dat	het huis dat te koop staat
plural	die	de buren die net verhuisd zijn
person with preposition	preposition + wie	de collega met wie ik werk
thing with preposition	waar + preposition	de fiets waarmee ik rij
possession	wiens / waarvan	de buurman wiens hond blaft

Word referred to	Pronoun	Voorbeeld
de-word	die	de man die hiernaast woont
het-word	dat	het huis dat te koop staat
plural	die	de buren die net verhuisd zijn
person with preposition	preposition + wie	de collega met wie ik werk
thing with preposition	waar + preposition	de fiets waarmee ik rij
possession	wiens / waarvan	de buurman wiens hond blaft

wiens — whose is literary. In spoken language, van wie is more common: de buurman van wie de hond altijd blaft.

2. When to use wat

wat instead of dat

After what	Voorbeeld	Translation
alles	alles wat je nodig hebt	everything you need
iets / niets	iets wat ik niet begrijp	something I don't understand
het enige / het beste	het enige wat helpt	the only thing that helps
dat / datgene	dat wat hij zei	what he said
whole sentence	Hij kwam te laat, wat vervelend was.	he was late, which was unpleasant
superlative	het mooiste wat ik ken	the most beautiful thing I know

After what	Voorbeeld	Translation
alles	alles wat je nodig hebt	everything you need
iets / niets	iets wat ik niet begrijp	something I don't understand
het enige / het beste	het enige wat helpt	the only thing that helps
dat / datgene	dat wat hij zei	what he said
whole sentence	Hij kwam te laat, wat vervelend was.	he was late, which was unpleasant
superlative	het mooiste wat ik ken	the most beautiful thing I know

The “whole sentence” row is the most useful: wat after a comma refers to the entire preceding clause, not just one word. In English, this is also “which”: ..., which was unpleasant.

3. waar + preposition

How to form a subordinate clause with a preposition

de fiets waarmee ik naar het station ga.
the bike I ride to the station on
Word referred tode fiets
waar + prepositionwaarmee
Rest of sentence + verb at the endik naar het station ga.
het formulier waarop u uw gegevens invult.
the form you fill in your details on
Word referred tohet formulier
waar + prepositionwaarop
Rest of sentence + verb at the endu uw gegevens invult.
de cursus waar ik veel aan heb gehad.
the course that was very useful to me
Word referred tode cursus
waar + prepositionwaar ik
Rest of sentence + verb at the endveel aan heb gehad.
de mensen met wie ik samenwerk.
the people I work with
Word referred tode mensen
waar + prepositionmet wie
Rest of sentence + verb at the endik samenwerk.

Word referred to

waar + prepositiontogether or separate

Rest of sentence + verb at the end

de fiets

waarmee

ik naar het station ga.

the bike I ride to the station on

het formulier

waarop

u uw gegevens invult.

the form you fill in your details on

de cursus

waar ik

veel aan heb gehad.

the course that was very useful to me

de mensen

met wie

ik samenwerk.

the people I work with

The form waar + preposition can also split: de cursus waar ik veel aan heb gehad. The meaning doesn't change, but the split version sounds more natural in a long subordinate clause.

Real-life examples

Dat is precies wat ik bedoel.
That's exactly what I mean.
De buurman van wie de hond altijd blaft, is verhuisd.
The neighbour whose dog barks all the time has moved.
Het enige wat nog moet gebeuren, is de brief versturen.
The only thing left to do is send the letter.
Hij belde een uur te laat terug, wat ik nogal irritant vond.
He called back an hour late, which I found rather annoying.
Dit is de collega met wie ik het project doe.
This is the colleague with whom I'm doing the project.
De regeling waar we het over hadden, geldt vanaf januari.
The scheme we talked about applies from January.

4. degene die and wie

Dialoog — Een cursus uitzoeken

Discussing Dutch courses.

Marjolein
Doe je nog steeds die cursus waar je zo enthousiast over was?
Are you still taking that course you were so enthusiastic about?
Alex
Ja! Het is het enige wat echt helpt met spreken.
Yes! It's the only thing that really helps with speaking.
Marjolein
En de docent die je had, is dat dezelfde?
And is the teacher you had the same one?
Alex
Nee, we hebben nu iemand met wie het wat losser gaat. Ze laat ons veel discussiëren, wat ik prettig vind.
No, now we have someone with whom things are a bit more relaxed. She has us discuss a lot, which I like.
wat refers to the entire preceding sentence.
Marjolein
En het boek dat jullie gebruiken?
And the textbook you're using?
Alex
Dat is hetzelfde. Alles wat we doen, komt trouwens ook online te staan.
The same one. Everything we do, by the way, is also put online.
Marjolein
Degene die dat bedacht heeft, verdient een prijs.
The person who came up with that deserves a prize.

5. Common mistakes

✕ Not like this

Alles dat je nodig hebt, staat online.

✓ Correct

Alles wat je nodig hebt, staat online.

Everything you need is online.

Why: After alles, use wat, not dat.

✕ Not like this

de fiets die ik mee naar het werk ga

✓ Correct

de fiets waarmee ik naar het werk ga

the bike I ride to work

Why: If a preposition is needed, use waar + preposition.

✕ Not like this

de collega die ik mee werk

✓ Correct

de collega met wie ik werk

the colleague I work with

Why: For people, use preposition + wie.

✕ Not like this

het huis die te koop staat

✓ Correct

het huis dat te koop staat

the house that's for sale

Why: huis is an het-word, so use dat.

✕ Not like this

Hij kwam te laat, dat vervelend was.

✓ Correct

Hij kwam te laat, wat vervelend was.

He was late, which was annoying.

Why: Referring to the whole sentence, only wat.

✕ Not like this

de man die woont hiernaast

✓ Correct

de man die hiernaast woont

the man who lives next door

Why: In a subordinate clause, the verb goes to the end.

Woordenlijst

degene die
the one who
Degene die het weet, mag het zeggen.
het enige
the only thing
Het enige wat helpt, is oefenen.
hetzelfde
the same
Dat is hetzelfde boek.
enthousiast
enthusiastic
Ik ben er enthousiast over.
los
relaxed, informalspreektaal
Het gaat er wat losser aan toe.
discussiëren
to discuss, to argue
We discussiëren veel in de les.
de regelingpl. regelingen
scheme, arrangement
De regeling geldt vanaf januari.
bedenken
to come up with
Wie heeft dat bedacht?
achterlaten
to leave (behind)
Hij heeft geen naam achtergelaten.
geldig
valid
Het bewijs is nog geldig.

degene die	the one who Degene die het weet, mag het zeggen.
het enige	the only thing Het enige wat helpt, is oefenen.
hetzelfde	the same Dat is hetzelfde boek.
enthousiast	enthusiastic Ik ben er enthousiast over.
los	relaxed, informalspreektaal Het gaat er wat losser aan toe.
discussiëren	to discuss, to argue We discussiëren veel in de les.
de regelingpl. regelingen	scheme, arrangement De regeling geldt vanaf januari.
bedenken	to come up with Wie heeft dat bedacht?
achterlaten	to leave (behind) Hij heeft geen naam achtergelaten.
geldig	valid Het bewijs is nog geldig.

Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →

1. The basics: die and dat

2. When to use wat

3. waar + preposition

4. degene die and wie

5. Common mistakes

Woordenlijst

Die, dat or wat