NLnl-learn

De onvoltooid verleden tijd: -te of -de

Простий минулий: werkte, woonde

A2 · Елементарний · ≈ 25 хв

На A1 ви розповідали про минуле через перфект: ik heb gewerkt. Але в описах, історіях і в письмовому мовленні нідерландці використовують imperfectum: ik werkte, wij woonden. Правило утворення — те саме 't kofschip, що й у дієприкметника, тож половину роботи ви вже зробили.

werken (глухий k) і wonen (дзвінкий n)
Persoonwerken → werkwonen → woon
ikwerktewoonde
jij / jewerktewoonde
uwerktewoonde
hij / zij / hetwerktewoonde
wij / wewerktenwoonden
julliewerktenwoonden
zij (мн.)werktenwoonden

Відмінність від теперішнього часу приємна: в однині усі три особи однакові. Жодних -t і жодних винятків із jij.

1. Як вибрати -te чи -de

Дивимося на останній звук основи
InfinitiefStamОстанній звукImperfectum
werkenwerkk → 't kofschipwerkte / werkten
fietsenfietss → 't kofschipfietste / fietsten
kokenkookk → 't kofschipkookte / kookten
pratenpraatt → 't kofschippraatte / praatten
wonenwoonnwoonde / woonden
bellenbellbelde / belden
studerenstudeerrstudeerde / studeerden
reizenreiss, але вихідний звук zreisde / reisden
levenleeff, але вихідний звук vleefde / leefden

Як і з дієприкметником: дієслова на -ven і -zen отримують -de, бо вихідний звук дзвінкий. reizen → reisde, leven → leefde.

2. Коли використовують imperfectum

Perfectum чи imperfectum
СитуаціяЩо берутьVoorbeeld
Новина, факт у розмовіperfectumIk heb gisteren de huisarts gebeld.
Опис тла, «як було»imperfectumHet regende en de weg was glad.
Розповідь, ланцюжок подійimperfectumIk stapte in de trein en zocht een plek.
Звичка в минуломуimperfectumVroeger fietste ik elke dag naar school.
Письмовий текст, статтяimperfectumDe gemeente opende het nieuwe zwembad.

Практичне правило для A2: говоріть про минуле в перфекті, розповідайте історію й описуйте тло — в імперфекті. Докладніше — в окремому уроці.

Як це звучить

  • Vroeger woonde ik in het buitenland, nu woon ik in Haarlem.

    Раніше я жив за кордоном, тепер живу у Гарлемі.

  • Toen ik klein was, speelde ik elke dag buiten.

    Коли я був малим, я щодня грався надворі.

  • We wachtten een half uur op de bus, want die had vertraging.

    Ми пів години чекали на автобус, бо він запізнювався.

  • Mijn opa werkte veertig jaar bij dezelfde fabriek.

    Мій дід сорок років працював на одному заводі.

  • Het regende hard, dus we pakten de trein in plaats van de fiets.

    Ішов сильний дощ, тому ми поїхали потягом замість велосипеда.

Dialoog — Vroeger en nu

Розмова із сусідкою про життя до переїзду.

  1. Marjolein

    Waar woonden jullie voor Haarlem?

    Де ви жили до Гарлема?

  2. Alex

    In het buitenland. Ik werkte daar bij een groot IT-bedrijf.

    За кордоном. Я працював там у великій IT-компанії.

  3. Marjolein

    En fietste je daar ook zoveel?

    І там ти теж стільки їздив велосипедом?

  4. Alex

    Nee hoor, ik pakte altijd de metro. Fietsen deed bijna niemand.

    Та ні, я завжди їздив метро. Велосипедом майже ніхто не їздив.

    deed — імперфект від doen, із наступного уроку.

  5. Marjolein

    En hoe beviel het jullie hier in het begin?

    І як вам тут сподобалося спочатку?

  6. Alex

    Het regende de eerste maand elke dag, dus we twijfelden wel even.

    Перший місяць дощ ішов щодня, тож ми трохи сумнівалися.

    twijfelen → twijfelde — сумніватися.

  7. Marjolein

    Dat hoorde ik vaker van nieuwe buren!

    Я таке часто чула від нових сусідів!

3. Veelgemaakte fouten

✕ Так неправильно

Ik werkde in Amsterdam.

✓ Правильно

Ik werkte in Amsterdam.

Я працював в Амстердамі.

Чому: werk закінчується на k. Якщо остання літера є в слові 't kofschip (t, k, f, s, ch, p), додають -te: werkte.

✕ Так неправильно

Wij woonde in het buitenland.

✓ Правильно

Wij woonden in het buitenland.

Ми жили за кордоном.

Чому: «Ми жили» — woonden: для wij, jullie, zij (вони) до woonde додають -n.

✕ Так неправильно

Hij praate met de buurman.

✓ Правильно

Hij praatte met de buurman.

Він розмовляв із сусідом.

Чому: praat закінчується на t, і до нього додають -te: praat + te = praatte, з двома t.

✕ Так неправильно

Ik reiste vaak naar Duitsland.

✓ Правильно

Ik reisde vaak naar Duitsland.

Я часто їздив до Німеччини.

Чому: reizen пишеться з z, а z в 't kofschip немає. Тому -de: reisde, хоча в reis пишеться s.

✕ Так неправильно

Jij werktet gisteren.

✓ Правильно

Jij werkte gisteren.

Ти вчора працював.

Чому: У минулому форма для «ти» така сама, як для «я»: jij werkte. Жодного -t у кінці не додають.

✕ Так неправильно

Vroeger fietsde ik elke dag.

✓ Правильно

Vroeger fietste ik elke dag.

Раніше я щодня їздив на велосипеді.

Чому: Основа fiets закінчується на s — приголосну з ’t kofschip, тому закінчення -te: fietste. А звичку в минулому передає саме імперфект.

Woordenlijst

  • vroeger

    раніше, у минулому

    Vroeger woonde ik in het buitenland.

  • twijfelen

    сумніватися

    We twijfelden over de verhuizing.

  • de fabriekмн. fabrieken

    завод

    Mijn opa werkte bij een fabriek.

  • dezelfde

    той самий

    Veertig jaar bij dezelfde werkgever.

  • in het begin

    спочатку

    In het begin was alles nieuw.

  • als kind

    у дитинстві

    Als kind speelde ik veel buiten.

Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →