Scheidbare werkwoorden: het voorvoegsel gaat naar achteren
Відокремлювані дієслова: opbellen, meenemen, afspreken
A1 · Початковий · ≈ 25 хв · контекст: Haarlem, Amsterdam
Нідерландці рідко кажуть telefoneren — вони кажуть opbellen. Рідко arriveren — кажуть aankomen. Такі дієслова складаються з префікса й дієслова, і в простому реченні префікс їде в самий кінець. Опанувавши це, ви одразу зазвучите природніше.
Ik bel je morgen op.
Я зателефоную тобі завтра.
1Ik2. Werkwoordbel3. Restje morgen4. Voorvoegselop.Zij neemt haar paspoort mee.
Вона бере із собою паспорт.
1Zij2. Werkwoordneemt3. Resthaar paspoort4. Voorvoegselmee.We spreken vrijdag om acht uur af.
Домовляємося на п'ятницю, восьму.
1We2. Werkwoordspreken3. Restvrijdag om acht uur4. Voorvoegselaf.De winkel gaat om half negen open.
Магазин відчиняється о пів на дев'яту.
1De winkel2. Werkwoordgaat3. Restom half negen4. Voorvoegselopen.
Я зателефоную тобі завтра.
Вона бере із собою паспорт.
Домовляємося на п'ятницю, восьму.
Магазин відчиняється о пів на дев'яту.
1. Найпотрібніші дієслова
| Werkwoord | Переклад | Zo klinkt het |
|---|---|---|
| opbellen | зателефонувати | Ik bel je vanavond op. |
| terugbellen | передзвонити | Ik bel je zo terug. |
| meenemen | узяти із собою | Neem je ID mee! |
| afspreken | домовитися про зустріч | Zullen we iets afspreken? |
| langskomen | заглянути, зайти | Kom gerust even langs. |
| invullen | заповнити (бланк) | Vul dit formulier even in. |
| opsturen | надіслати | Ik stuur de brief morgen op. |
| uitleggen | пояснити | Legt u dat nog een keer uit? |
| opstaan | вставати | Ik sta elke dag om zes uur op. |
| meegaan | піти разом | Ga je mee naar de markt? |
| aankomen | прибувати | De trein komt om tien over acht aan. |
| opruimen | прибирати | Ik ruim eerst de keuken op. |
| afwassen | мити посуд | Was jij vanavond af? |
| dichtdoen | зачинити | Doe de deur even dicht. |
| opengaan | відчинятися | De markt gaat om acht uur open. |
| uitgaan | гуляти, кудись іти ввечері | We gaan zaterdag in Amsterdam uit. |
| Werkwoord | Переклад | Zo klinkt het |
|---|---|---|
| opbellen | зателефонувати | Ik bel je vanavond op. |
| terugbellen | передзвонити | Ik bel je zo terug. |
| meenemen | узяти із собою | Neem je ID mee! |
| afspreken | домовитися про зустріч | Zullen we iets afspreken? |
| langskomen | заглянути, зайти | Kom gerust even langs. |
| invullen | заповнити (бланк) | Vul dit formulier even in. |
| opsturen | надіслати | Ik stuur de brief morgen op. |
| uitleggen | пояснити | Legt u dat nog een keer uit? |
| opstaan | вставати | Ik sta elke dag om zes uur op. |
| meegaan | піти разом | Ga je mee naar de markt? |
| aankomen | прибувати | De trein komt om tien over acht aan. |
| opruimen | прибирати | Ik ruim eerst de keuken op. |
| afwassen | мити посуд | Was jij vanavond af? |
| dichtdoen | зачинити | Doe de deur even dicht. |
| opengaan | відчинятися | De markt gaat om acht uur open. |
| uitgaan | гуляти, кудись іти ввечері | We gaan zaterdag in Amsterdam uit. |
2. Коли префікс лишається на місці
| Ситуація | Voorbeeld | Коментар |
|---|---|---|
| Після модального дієслова | Ik moet je morgen opbellen. | інфінітив цілком у кінці |
| З te | Ik probeer hem vanavond op te bellen. | te стає всередину: op te bellen |
| У підрядному реченні | …omdat ik je morgen opbel. | у кінці й разом |
| Ситуація | Voorbeeld | Коментар |
|---|---|---|
| Після модального дієслова | Ik moet je morgen opbellen. | інфінітив цілком у кінці |
| З te | Ik probeer hem vanavond op te bellen. | te стає всередину: op te bellen |
| У підрядному реченні | …omdat ik je morgen opbel. | у кінці й разом |
Конструкція op te bellen виглядає дивно, але саме так: te завжди між префіксом і дієсловом.
Порівняйте
Ik bel je morgen op.
Я зателефоную тобі завтра.
Просте речення — префікс у кінці.
Ik moet je morgen opbellen.
Мені треба зателефонувати тобі завтра.
Після модального — разом, у кінці.
Ik ben van plan je morgen op te bellen.
Я збираюся зателефонувати тобі завтра.
З te — три слова: op te bellen.
Ze zegt dat ze morgen langskomt.
Вона каже, що завтра зайде.
У підрядному — разом у кінці.
3. Заперечення та запитання
Ik bel je vandaag niet op.
Я сьогодні тобі не зателефоную.
niet стоїть перед префіксом.
Bel je me vanavond op?
Зателефонуєш мені ввечері?
Запитання: дієслово першим, префікс у кінці.
Hoe laat gaat de winkel open?
О котрій відчиняється магазин?
Neem je paspoort mee!
Візьми паспорт із собою!
Наказовий спосіб: дієслово першим, префікс у кінці.
Dialoog — Een afspraak verzetten
Перенесення зустрічі з колегою з Амстердама.
- Sanne
Hoi Alex, kom je donderdag nog langs op kantoor?
Привіт, Алекс, ти в четвер ще зайдеш в офіс?
- Alex
Ik wilde je net opbellen — donderdag red ik het niet. Zullen we het verzetten?
Якраз збирався зателефонувати — у четвер не встигну. Може, перенесемо?
iets verzetten — «перенести зустріч», робоче слово номер один.
- Sanne
Geen probleem. Spreken we vrijdag om tien uur af?
Без проблем. Домовимося на п'ятницю, десяту?
- Alex
Prima. Neem ik de documenten dan mee?
Чудово. Мені взяти із собою документи?
- Sanne
Graag. En vul je van tevoren dat formulier even in?
Так, будь ласка. І заповниш заздалегідь той бланк?
van tevoren — «заздалегідь».
- Alex
Doe ik. Ik stuur het vanavond alvast op per mail.
Зроблю. Надішлю його вже сьогодні ввечері електронною поштою.
Doe ik — коротке «зроблю», дуже нідерландська відповідь. alvast — «заздалегідь, уже зараз».
- Sanne
Top, tot vrijdag!
Супер, до п'ятниці!
4. Veelgemaakte fouten
✕ Так неправильно
Ik opbel je morgen.
✓ Правильно
Ik bel je morgen op.
Я подзвоню тобі завтра.
Чому: У простому реченні префікс їде в кінець.
✕ Так неправильно
Ik moet je morgen bellen op.
✓ Правильно
Ik moet je morgen opbellen.
Мені треба подзвонити тобі завтра.
Чому: Після moet дієслово стоїть у кінці цілком, одним словом: opbellen.
✕ Так неправильно
Ik probeer hem op te bellen morgen.
✓ Правильно
Ik probeer hem morgen op te bellen.
Я спробую подзвонити йому завтра.
Чому: Конструкція op te bellen стоїть у самому кінці.
✕ Так неправильно
Neem mee je paspoort!
✓ Правильно
Neem je paspoort mee!
Візьми з собою паспорт!
Чому: mee іде в самий кінець, після того, що берете: je paspoort mee.
✕ Так неправильно
Ik bel niet op je vandaag.
✓ Правильно
Ik bel je vandaag niet op.
Я сьогодні тобі не подзвоню.
Чому: Порядок такий: кому (je) — коли (vandaag) — niet — op у самому кінці.
✕ Так неправильно
Hoe laat opengaat de winkel?
✓ Правильно
Hoe laat gaat de winkel open?
О котрій відчиняється магазин?
Чому: У запитанні дієслово на другому місці, префікс у кінці.
Woordenlijst
verzetten
перенести (зустріч)
Kunnen we de afspraak verzetten?
van tevoren
заздалегідь
Vul het formulier van tevoren in.
alvast
заздалегідь, уже заразspreektaal
Ik stuur het alvast op.
het red ik niet
я не встигнуspreektaal
Donderdag red ik het niet.
Doe ik
Зроблюspreektaal
Doe ik, geen probleem.
gerust
сміливо, не соромлячисьspreektaal
Kom gerust even langs.
| verzetten | перенести (зустріч) Kunnen we de afspraak verzetten? |
| van tevoren | заздалегідь Vul het formulier van tevoren in. |
| alvast | заздалегідь, уже заразspreektaal Ik stuur het alvast op. |
| het red ik niet | я не встигнуspreektaal Donderdag red ik het niet. |
| Doe ik | Зроблюspreektaal Doe ik, geen probleem. |
| gerust | сміливо, не соромлячисьspreektaal Kom gerust even langs. |
Oefening 1
Maak een correcte zin. Het voorvoegsel gaat naar het einde.
Зберіть речення. Префікс іде в кінець.
- 1Klik de woorden hieronder aan…
Я зателефоную тобі завтра.
- 2Klik de woorden hieronder aan…
Вона бере із собою паспорт.
- 3Klik de woorden hieronder aan…
Ринок відкривається о восьмій.
- 4Klik de woorden hieronder aan…
Домовляємося на п'ятницю, восьму годину.
- 5Klik de woorden hieronder aan…
Заповніть, будь ласка, цей бланк.
- 6Klik de woorden hieronder aan…
Я щодня встаю о шостій.
Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →