Modale werkwoorden: kunnen, moeten, willen, mogen, zullen

Модальные глаголы: kunnen, moeten, willen, mogen

A1 · Начальный · ≈ 28 мин · контекст: Amersfoort, Utrecht, Utrecht

С модальными глаголами речь сразу становится похожей на человеческую: я могу, мне нужно, я хотел бы, можно ли. Плюс здесь впервые появляется рамочная конструкция — спрягаемый глагол на втором месте, а инфинитив в самом конце. Это фундамент всей нидерландской грамматики дальше.

Рамочная конструкция (de tangconstructie)

Ik moet morgen naar de huisarts gaan.
Завтра мне нужно к врачу.
1Ik
2. Modaalmoet
3. Restmorgen naar de huisarts
4. Infinitiefgaan.
We kunnen vanavond niet komen.
Сегодня вечером мы не можем прийти.
1We
2. Modaalkunnen
3. Restvanavond niet
4. Infinitiefkomen.
Mijn dochter wil in Utrecht studeren.
Моя дочь хочет учиться в Утрехте.
1Mijn dochter
2. Modaalwil
3. Restin Utrecht
4. Infinitiefstuderen.
Morgen mag je hier gratis parkeren.
Завтра здесь можно парковаться бесплатно.
1Morgen
2. Modaalmag
3. Restje hier gratis
4. Infinitiefparkeren.

1подлежащее / обстоятельство

2. Modaalспрягается

3. Restвсё остальное

4. Infinitiefв конец!

moet

morgen naar de huisarts

gaan.

Завтра мне нужно к врачу.

kunnen

vanavond niet

komen.

Сегодня вечером мы не можем прийти.

Mijn dochter

wil

in Utrecht

studeren.

Моя дочь хочет учиться в Утрехте.

Morgen

mag

je hier gratis

parkeren.

Завтра здесь можно парковаться бесплатно.

Между модальным глаголом и инфинитивом может стоять сколько угодно слов — рамка от этого не ломается.

1. Спряжение — у kunnen, willen и mogen неправильное

Четыре главных модальных глагола

Persoon
ik
kunnen (мочь)
kan
moeten (быть должным)
moet
willen (хотеть)
wil
mogen (можно)
mag
Persoon
jij / je
kunnen (мочь)
kunt / kan
moeten (быть должным)
moet
willen (хотеть)
wilt / wil
mogen (можно)
mag
Persoon
u
kunnen (мочь)
kunt / kan
moeten (быть должным)
moet
willen (хотеть)
wilt
mogen (можно)
mag
Persoon
hij / zij / het
kunnen (мочь)
kan
moeten (быть должным)
moet
willen (хотеть)
wil
mogen (можно)
mag
Persoon
wij / we
kunnen (мочь)
kunnen
moeten (быть должным)
moeten
willen (хотеть)
willen
mogen (можно)
mogen
Persoon
jullie
kunnen (мочь)
kunnen
moeten (быть должным)
moeten
willen (хотеть)
willen
mogen (можно)
mogen
Persoon
zij (мн.)
kunnen (мочь)
kunnen
moeten (быть должным)
moeten
willen (хотеть)
willen
mogen (можно)
mogen

Persoon	kunnen (мочь)	moeten (быть должным)	willen (хотеть)	mogen (можно)
ik	kan	moet	wil	mag
jij / je	kunt / kan	moet	wilt / wil	mag
u	kunt / kan	moet	wilt	mag
hij / zij / het	kan	moet	wil	mag
wij / we	kunnen	moeten	willen	mogen
jullie	kunnen	moeten	willen	mogen
zij (мн.)	kunnen	moeten	willen	mogen

У jij обе формы верны: jij kunt и jij kan, jij wilt и jij wil. В вопросе после jij/je чаще звучит короткая: kun je?, wil je?

2. Что каждый глагол значит на практике

Значения и типичные фразы

Werkwoord	Значение	Zo klinkt het echt
kunnen	уметь, иметь возможность	Kun je me even helpen? / Ik kan morgen niet.
moeten	быть должным, нужно	Ik moet nog boodschappen doen. / Je moet een afspraak maken.
willen	хотеть	Ik wil graag een kop koffie. / Wil je meegaan?
mogen	иметь разрешение	Mag ik hier parkeren? / Je mag het zeggen als het niet uitkomt.
zullen	предложение, договорённость	Zullen we om acht uur afspreken?

Werkwoord	Значение	Zo klinkt het echt
kunnen	уметь, иметь возможность	Kun je me even helpen? / Ik kan morgen niet.
moeten	быть должным, нужно	Ik moet nog boodschappen doen. / Je moet een afspraak maken.
willen	хотеть	Ik wil graag een kop koffie. / Wil je meegaan?
mogen	иметь разрешение	Mag ik hier parkeren? / Je mag het zeggen als het niet uitkomt.
zullen	предложение, договорённость	Zullen we om acht uur afspreken?

3. Вопрос и инверсия

Kun je me even helpen?
Можешь мне помочь?
Ja/nee-вопрос: модальный глагол на первом месте, инфинитив всё равно в конце.
Mag ik hier parkeren?
Здесь можно припарковаться?
Waar moet ik dit formulier inleveren?
Куда мне сдать этот бланк?
Morgen kan ik helaas niet komen.
Завтра я, к сожалению, не смогу прийти.
Обстоятельство первым → инверсия, но рамка сохраняется.
Zullen we vrijdag iets afspreken?
Может, договоримся встретиться в пятницу?
Zullen we…? — стандартное приглашение или предложение.

Dialoog — Bellen met de huisartsenpraktijk in Amersfoort

Запись к врачу по телефону — ситуация, в которой модальные глаголы нужны в каждой фразе.

Assistente
Huisartsenpraktijk Amersfoort, goedemorgen. Waarmee kan ik u helpen?
Врачебная практика Амерсфорта, доброе утро. Чем могу помочь?
Alex
Goedemorgen. Ik wil graag een afspraak maken. Kan dat deze week?
Доброе утро. Я хотел бы записаться. Можно на этой неделе?
Assistente
Mag ik uw geboortedatum en postcode?
Можно вашу дату рождения и почтовый индекс?
Стандартная идентификация: geboortedatum + postcode.
Alex
12 maart 1990, 6881 CD.
12 марта 1990, 6881 CD.
Assistente
Dank u. Kunt u woensdag om tien over half elf?
Спасибо. Вам подойдёт среда, в 10:40?
tien over half elf = 10:40. Нидерландское время считается от половины.
Alex
Woensdag moet ik werken. Mag het ook 's middags?
В среду мне нужно работать. Можно после обеда?
Assistente
Donderdag kwart voor vier kan ook.
Четверг, без пятнадцати четыре, тоже свободен.
Alex
Prima, dat kan ik halen. Dank u wel!
Отлично, успею. Спасибо!
Dat kan ik halen — «успею», буквально «смогу это застать».

4. Veelgemaakte fouten

✕ Так неправильно

Ik kan helpen je.

✓ Правильно

Ik kan je helpen.

Я могу тебе помочь.

Почему: Второй глагол (helpen) уходит в самый конец, а «тебя» (je) ставится перед ним.

✕ Так неправильно

Ik moet gaan naar de huisarts.

✓ Правильно

Ik moet naar de huisarts gaan.

Мне нужно к врачу.

Почему: Второй глагол (gaan) уходит в конец фразы. А можно и вовсе без него: Ik moet naar de huisarts.

✕ Так неправильно

Ik graag wil koffie.

✓ Правильно

Ik wil graag koffie.

Я бы хотел кофе.

Почему: graag стоит после глагола: Ik wil graag. А без graag фраза звучала бы как требование.

✕ Так неправильно

Je hoeft hier niet te parkeren.(в значении «нельзя»)

✓ Правильно

Je mag hier niet parkeren.

Здесь нельзя парковаться.

Почему: Запрет — mogen niet. Hoeven niet te значит «не обязательно», а moeten niet — скорее «не надо, не стоит».

✕ Так неправильно

Kun je helpen me even?

✓ Правильно

Kun je me even helpen?

Можешь мне помочь?

Почему: helpen уходит в конец; «мне» (me) и even стоят перед ним.

✕ Так неправильно

Wij kunt vanavond komen.

✓ Правильно

Wij kunnen vanavond komen.

Мы можем прийти сегодня вечером.

Почему: Множественное число — kunnen.

Woordenlijst

de huisartsenpraktijk
врачебная практика
Ik bel de huisartsenpraktijk in Amersfoort.
de geboortedatum
дата рождения
Mag ik uw geboortedatum?
inleveren
сдать (документ)
Waar moet ik dit formulier inleveren?
halen
успеть; забрать
Dat kan ik nog wel halen.
uitkomen
быть удобным (по времени)
Komt donderdag u uit?
Zullen we…?
Давай…?spreektaal
Zullen we vrijdag afspreken?

de huisartsenpraktijk	врачебная практика Ik bel de huisartsenpraktijk in Amersfoort.
de geboortedatum	дата рождения Mag ik uw geboortedatum?
inleveren	сдать (документ) Waar moet ik dit formulier inleveren?
halen	успеть; забрать Dat kan ik nog wel halen.
uitkomen	быть удобным (по времени) Komt donderdag u uit?
Zullen we…?	Давай…?spreektaal Zullen we vrijdag afspreken?

Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →

1. Спряжение — у kunnen, willen и mogen неправильное

2. Что каждый глагол значит на практике

3. Вопрос и инверсия

4. Veelgemaakte fouten

Woordenlijst

Oefening 1