NLnl-learn
ENUARU

Wat thuis is

What home is

C1 · Advanced · ≈ 30 min

A personal, figurative C1 text: metaphors, wordplay with thuis and irony at the end. Watch how the author moves from anecdote to reflection and back — and look out for fixed expressions with thuis.

Lees het verhaal

Wat thuis is

Personages:
Nora (ik-verteller)

Er is een vraag die ik inmiddels zo vaak heb gehoord dat ik er een antwoord op heb klaarliggen: „Voel je je hier al thuis?” Meestal wordt hij gesteld op verjaardagen, tussen de kaas en de bitterballen, door mensen die het oprecht willen weten maar op een kort antwoord rekenen. „Steeds meer,” zeg ik dan, en iedereen is tevreden. Het echte antwoord past niet tussen twee happen.

Het Nederlands heeft er een opvallend woord voor: thuis. Het is geen huis en ook geen land, maar een toestand. Je kunt ergens thuis zijn, je ergens thuis voelen, ergens goed in thuis zijn: in een onderwerp, een buurt, een taal. Het woord veronderstelt dat thuis iets is waar je kunt aankomen, en dus ook iets waar je nog niet bent.

In mijn eerste jaar was ik nergens thuis. Niet in ons appartement, dat nog naar de vorige bewoners rook. Niet in de supermarkt, waar ik twintig minuten voor het schap met zuivel stond omdat ik het verschil tussen kwark, vla en yoghurt niet begreep. En zeker niet in de taal, waarin ik me voelde als iemand die met handschoenen aan piano probeert te spelen: de bedoeling was er, maar het klonk nergens naar.

Thuis kwam niet in één keer, maar in kleine, bijna onzichtbare stappen. De eerste keer dat ik een grap van een collega begreep voordat de anderen lachten. De eerste keer dat de bakker mijn bestelling al kende. De eerste keer dat ik me ergerde aan iemand die stilstond op het fietspad — en me realiseerde dat die ergernis volkomen Nederlands was. Je hoort pas ergens bij, schreef iemand ooit, als je je eraan kunt ergeren.

Toch is thuis geen eindpunt dat je bereikt en daarna bezit. Het kan je op onverwachte momenten ontglippen. Een formulier van de gemeente dat ik drie keer moet lezen. Een opmerking op een verjaardag — „maar waar kom je eigenlijk vandaan?” — die vriendelijk bedoeld is, maar me eraan herinnert dat mijn accent nog altijd hoorbaar is. Op zulke momenten sta ik weer even buiten, met mijn neus tegen het raam.

Wat ik heb geleerd, is dat je meerdere thuizen kunt hebben, en dat ze elkaar niet uitsluiten. Mijn dochter droomt in het Nederlands en rekent in mijn moedertaal. Mijn man noemt de dijk achter ons huis „onze dijk”, alsof hij hem eigenhandig heeft aangelegd. En als ik terugkom van een reis en de eerste windmolens en de eindeloze vlakke weilanden zie, voel ik iets wat het meest lijkt op opluchting.

Dus voel ik me hier al thuis? Het eerlijke antwoord is: steeds vaker, maar nooit helemaal, en dat is misschien precies goed. Een thuis waar je nooit uit valt, is waarschijnlijk geen thuis maar een gewoonte. En gewoontes heb ik hier inmiddels genoeg, inclusief die waarbij ik op verjaardagen zeg: „Steeds meer.”

Woorden bij de tekst

  • klaarliggen — to be ready, to be at hand
  • oprecht — sincerely
  • veronderstellen — to presuppose
  • ergens (goed) in thuis zijn — to be well versed in something
  • nergens naar klinken — to sound like nothing at all, to sound awful
  • zich ergeren aan — to be annoyed by
  • ontglippen — to slip away from
  • elkaar uitsluiten — to be mutually exclusive
  • eigenhandig — with one's own hands
  • de opluchting — relief
Show translation (try it without first)

There's a question I've heard so often by now that I have an answer ready: “Do you feel at home here yet?” It's usually asked at birthday parties, between the cheese and the bitterballen, by people who sincerely want to know but are counting on a short answer. “More and more,” I say, and everyone's happy. The real answer doesn't fit between two bites.

Dutch has a striking word for it: thuis. It isn't a house or a country, but a state. You can be thuis somewhere, feel thuis somewhere, be well versed in something (ergens thuis in zijn): a subject, a neighbourhood, a language. The word presupposes that home is something you can arrive at — and therefore also something where you aren't yet.

In my first year I wasn't at home anywhere. Not in our flat, which still smelled of the previous tenants. Not in the supermarket, where I stood in front of the dairy shelf for twenty minutes because I didn't understand the difference between kwark, vla and yoghurt. And certainly not in the language, in which I felt like someone trying to play the piano in gloves: the intention was there, but it sounded like nothing at all.

Home didn't come all at once, but in small, almost invisible steps. The first time I got a colleague's joke before the others laughed. The first time the baker already knew my order. The first time I got annoyed with someone standing still on the cycle path — and realised that the annoyance was completely Dutch. You only really belong somewhere, someone once wrote, when you can be annoyed by it.

Yet home isn't an end point you reach and then own. It can slip away from you at unexpected moments. A form from the gemeente that I have to read three times. A remark at a birthday party — “but where are you actually from?” — kindly meant, but reminding me that my accent is still audible. At moments like that I'm outside again for a while, with my nose against the window.

What I've learned is that you can have more than one home, and that they don't exclude each other. My daughter dreams in Dutch and counts in my mother tongue. My husband calls the dike behind our house “our dike”, as if he'd built it with his own hands. And when I come back from a trip and see the first wind turbines and the endless flat meadows, I feel something that comes closest to relief.

So do I feel at home here yet? The honest answer is: more and more often, but never completely, and maybe that's exactly right. A home you never fall out of is probably not a home but a habit. And I have plenty of habits here by now, including the one where I say at birthday parties: “More and more.”

Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →