Mensen die in onregelmatige diensten werken, slapen gemiddeld 42 minuten korter per nacht dan collega's met vaste werktijden. Dat blijkt uit onderzoek onder 1.800 werknemers in de zorg en de logistiek, uitgevoerd door de Radboud Universiteit.

De onderzoekers volgden de deelnemers achttien maanden. Zij droegen een polsbandje dat slaap registreerde en vulden elke maand een korte vragenlijst in. Naast de kortere slaapduur viel op dat de deelnemers vaker wakker werden: gemiddeld 2,4 keer per nacht tegenover 1,6 keer in de controlegroep.

«Wij zien een duidelijk verband, maar we kunnen niet zeggen dat het werkrooster de enige oorzaak is», zegt hoofdonderzoeker dr. Meijerink. «Mensen met onregelmatige diensten verschillen ook op andere punten: ze zijn gemiddeld jonger, wonen vaker in de stad en hebben vaker een tweede baan.»

Volgens de onderzoekers is vooral de wisseling tussen dag- en nachtdiensten belastend. Een rooster met vaste nachtdiensten leverde in de data betere slaapcijfers op dan een rooster dat elke week veranderde. Dat is opvallend, omdat werkgevers juist vaak afwisselen om nachtwerk «eerlijk te verdelen».

Vakbonden pleiten naar aanleiding van het onderzoek voor meer voorspelbare roosters. Werkgeversorganisaties wijzen erop dat de studie geen oorzakelijk verband aantoont en dat roosters ook rekening moeten houden met de wensen van werknemers zelf.

Het onderzoek kent beperkingen. De deelnemers meldden zich vrijwillig aan, waardoor mensen met slaapklachten oververtegenwoordigd kunnen zijn. Ook ontbreken gegevens over cafeïnegebruik. De onderzoekers pleiten daarom voor vervolgonderzoek met een grotere en meer gemengde groep.