Kon, moest, wilde, mocht — en zou

Модальные в прошедшем и вежливое zou

A2 · Элементарный · ≈ 24 мин · контекст: Velp, Arnhem

Формы kon, moest, wilde, mocht нужны в любом объяснении: почему не пришёл, почему опоздал, что было нельзя. А форма zou превращает прямую просьбу в вежливую — это самый простой способ звучать по-взрослому.

Формы прошедшего времени

kunnen
Enkelvoud
kon
Meervoud
konden
Перевод
мог
moeten
Enkelvoud
moest
Meervoud
moesten
Перевод
должен был
willen
Enkelvoud
wilde / wou
Meervoud
wilden
Перевод
хотел
mogen
Enkelvoud
mocht
Meervoud
mochten
Перевод
было можно
zullen
Enkelvoud
zou
Meervoud
zouden
Перевод
бы

Infinitief	Enkelvoud	Meervoud	Перевод
kunnen	kon	konden	мог
moeten	moest	moesten	должен был
willen	wilde / wou	wilden	хотел
mogen	mocht	mochten	было можно
zullen	zou	zouden	бы

wou — разговорный вариант wilde, звучит очень часто: Ik wou net bellen. В письменной речи лучше писать wilde.

1. Как это работает в объяснениях

Sorry, ik kon gisteren niet komen — ik moest overwerken.
Извини, вчера я не смог прийти — пришлось работать сверхурочно.
We wilden naar de markt, maar het regende te hard.
Мы хотели на рынок, но дождь был слишком сильный.
Ik mocht van de dokter een week niet sporten.
Врач запретил мне неделю заниматься спортом.
mogen van iemand — «получить разрешение от кого-то».
Hij kon het formulier niet vinden, dus hij belde de gemeente.
Он не смог найти бланк, поэтому позвонил в администрацию.
We konden kiezen: dinsdag of donderdag.
Мы могли выбрать: вторник или четверг.

2. zou — вежливость и предположение

Четыре работы формы zou

Вежливая просьба
Voorbeeld
Zou u me kunnen helpen?
Перевод
Вы не могли бы мне помочь?
Вежливое желание
Voorbeeld
Ik zou graag een afspraak willen maken.
Перевод
Я хотел бы записаться.
Предложение
Voorbeeld
Zouden we vrijdag afspreken?
Перевод
Может, договоримся на пятницу?
Предположение
Voorbeeld
Dat zou kunnen.
Перевод
Это возможно.
Условие
Voorbeeld
Als ik tijd had, zou ik meegaan.
Перевод
Если бы было время, я бы поехал.

Функция	Voorbeeld	Перевод
Вежливая просьба	Zou u me kunnen helpen?	Вы не могли бы мне помочь?
Вежливое желание	Ik zou graag een afspraak willen maken.	Я хотел бы записаться.
Предложение	Zouden we vrijdag afspreken?	Может, договоримся на пятницу?
Предположение	Dat zou kunnen.	Это возможно.
Условие	Als ik tijd had, zou ik meegaan.	Если бы было время, я бы поехал.

Комбинация zou graag … willen выглядит избыточной, но это стандартная вежливая формула: Ik zou graag een kopje koffie willen.

3. Разница moest / hoefde niet

✕Ik moest niet komen. (в значении «мне не нужно было приходить»)

✓Ik hoefde niet te komen.

moeten niet = запрет («нельзя было»), hoeven niet = «не было необходимости».

✕Ik mocht niet werken van mijn baas. (о невозможности)

✓Ik kon niet werken, ik was ziek.

mocht niet — не разрешили, kon niet — не было возможности.

Dialoog — Waarom was je er niet?

Объяснение после пропущенной встречи и вежливая просьба.

Sanne
Je was er gisteren niet. Kon je niet?
Тебя вчера не было. Не смог?
Alex
Nee, ik moest onverwacht naar de huisarts met Mila.
Нет, пришлось неожиданно поехать с Милой к врачу.
Sanne
Niets ernstigs, hoop ik?
Надеюсь, ничего серьёзного?
Alex
Gelukkig niet. Ze mocht alleen een paar dagen niet naar school.
К счастью, нет. Ей только пару дней нельзя было в школу.
Sanne
Fijn. Ik wou je trouwens nog iets vragen over het project.
Хорошо. Кстати, я хотела ещё кое-что спросить по проекту.
wou — разговорная форма wilde.
Alex
Tuurlijk. Zou je me de laatste versie kunnen sturen?
Конечно. Ты не могла бы прислать мне последнюю версию?
Вежливая просьба через zou.
Sanne
Doe ik vanmiddag. Zouden we morgen even bellen?
Отправлю после обеда. Может, созвонимся завтра?

4. Veelgemaakte fouten

✕Ik heb gisteren niet kunnen komen.

✓Ik kon gisteren niet komen.

В прошедшем модальные звучат естественнее в имперфекте.

✕Wij konnen niet komen.

✓Wij konden niet komen.

Множественное число — konden.

✕Ik moest niet komen. (о том, что было необязательно)

✓Ik hoefde niet te komen.

hoeven niet te — «не обязательно».

✕Zou u me helpen kunnen?

✓Zou u me kunnen helpen?

Порядок в конце: kunnen helpen.

✕Ik zou graag een afspraak maken willen.

✓Ik zou graag een afspraak willen maken.

willen maken — в этом порядке.

✕Ik wilde niet, dus ik ging niet. (о запрете)

✓Ik mocht niet, dus ik ging niet.

«Не разрешили» — mocht niet, а не wilde niet.

Woordenlijst

overwerken
работать сверхурочно
Ik moest gisteren overwerken.
onverwacht
неожиданно
Ik moest onverwacht weg.
ernstig
серьёзный
Niets ernstigs, hoop ik?
de versieмн. versies
версия
Stuur me de laatste versie.
tuurlijk
конечно (разг.)spreektaal
Tuurlijk, geen probleem.
Dat zou kunnen
Это возможно
Dat zou kunnen, ik weet het niet zeker.

overwerken	работать сверхурочно Ik moest gisteren overwerken.
onverwacht	неожиданно Ik moest onverwacht weg.
ernstig	серьёзный Niets ernstigs, hoop ik?
de versieмн. versies	версия Stuur me de laatste versie.
tuurlijk	конечно (разг.)spreektaal Tuurlijk, geen probleem.
Dat zou kunnen	Это возможно Dat zou kunnen, ik weet het niet zeker.

Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →