De imperatief: gebiedende wijs
Imperative mood: Kom binnen!
A1 · Beginner · ≈ 18 min · setting: Haarlem, Amsterdam
The imperative form in Dutch is simply the stem of the verb: Kom! Wacht! Doe! The difficulty isn't in the form, but in the tone: a bare Kom sounds like a command, that's why the Dutch add even, maar, or eens – and the phrase immediately becomes polite.
| Infinitief | Imperatief | Voorbeeld |
|---|---|---|
| komen | Kom | Kom binnen! |
| wachten | Wacht | Wacht even. |
| gaan | Ga | Ga maar zitten. |
| kijken | Kijk | Kijk eens. |
| doen | Doe | Doe de deur dicht. |
| nemen | Neem | Neem je paspoort mee. |
| zijn | Wees | Wees voorzichtig! |
| hebben | Heb | Heb geduld. |
| Infinitief | Imperatief | Voorbeeld |
|---|---|---|
| komen | Kom | Kom binnen! |
| wachten | Wacht | Wacht even. |
| gaan | Ga | Ga maar zitten. |
| kijken | Kijk | Kijk eens. |
| doen | Doe | Doe de deur dicht. |
| nemen | Neem | Neem je paspoort mee. |
| zijn | Wees | Wees voorzichtig! |
| hebben | Heb | Heb geduld. |
1. Small words that soften
| Zin | How it sounds |
|---|---|
| Kom! | a sharp command: without softening words, people rarely say it like this |
| Kom even. | “come for a second” – neutral |
| Kom maar. | “come on, come over” – inviting, gentle |
| Kom eens kijken. | “pop in and have a look” – friendly |
| Kom je even? | a question instead of a command – the most polite option |
| Zou je even kunnen komen? | very polite, slightly formal |
| Zin | How it sounds |
|---|---|
| Kom! | a sharp command: without softening words, people rarely say it like this |
| Kom even. | “come for a second” – neutral |
| Kom maar. | “come on, come over” – inviting, gentle |
| Kom eens kijken. | “pop in and have a look” – friendly |
| Kom je even? | a question instead of a command – the most polite option |
| Zou je even kunnen komen? | very polite, slightly formal |
even – “for a moment, a little bit” – the most useful word for Dutch politeness. It turns a demand into a request.
How it sounds at home and at work
Doe de deur even dicht, het tocht.
Please close the door, there's a draught.
het tocht – “there's a draught”, a very common everyday word.
Ga maar zitten, ik kom zo bij je.
Please have a seat, I'll be right with you.
Vul dit formulier even in, alstublieft.
Please fill in this form.
Neem je ID mee naar de gemeente.
Take your ID with you to the town hall.
Bel me maar als er iets is.
Call if anything comes up.
Zeg het maar!
How can I help you? / Speak!
A standard phrase for shop assistants and waiters.
2. Separable verbs
The prefix moves to the end, just like in a regular sentence: opbellen → Bel me morgen op, meenemen → Neem je jas mee, binnenkomen → Kom binnen.
3. Negation and the polite form with u
| Vorm | Voorbeeld | Waar |
|---|---|---|
| Negation | Doe dat niet. / Niet doen! | in speech, short and abrupt |
| Form with u (stem + t) | Komt u binnen. / Gaat u zitten. | at the doctor's, in the bank, in announcements |
| Infinitive as an instruction | Niet roken. Aub aansluiten in de rij. | on signs and in instructions |
| Question instead of command | Kun je even helpen? | the most common option in everyday life |
| Vorm | Voorbeeld | Waar |
|---|---|---|
| Negation | Doe dat niet. / Niet doen! | in speech, short and abrupt |
| Form with u (stem + t) | Komt u binnen. / Gaat u zitten. | at the doctor's, in the bank, in announcements |
| Infinitive as an instruction | Niet roken. Aub aansluiten in de rij. | on signs and in instructions |
| Question instead of command | Kun je even helpen? | the most common option in everyday life |
The form Komt u binnen sounds emphatically polite and is mainly heard from doctors, notaries, and in announcements.
Dialoog — Bezoek bij de buren
First visit to someone's home: all imperatives, and all of them friendly.
- Marjolein
Hoi! Kom binnen, kom binnen. Geef je jas maar.
Hi! Come in, come in. Let me take your coat.
Repeating Kom binnen sounds welcoming, not like a command.
- Alex
Dank je. Wat een gezellig huis!
Thanks. What a cosy home!
- Marjolein
Ga lekker zitten. Wil je koffie of thee?
Make yourself comfortable. Coffee or tea?
Here, lekker emphasises cosiness: “make yourself comfortable”.
- Alex
Doe maar koffie, graag.
Coffee, please.
- Marjolein
Pak gerust een koekje. En vertel: hoe bevalt het in Haarlem?
Have a biscuit, don't be shy. And tell me: how are you finding Haarlem?
There's a well-known joke: in a Dutch home you get one biscuit with your coffee, and the tin is put away at once. These days that's far from universal.
- Alex
Heel goed. Kom binnenkort ook eens bij ons langs!
Very good. Do come and visit us sometime!
4. Veelgemaakte fouten
✕ Not like this
Jij komt binnen!
✓ Correct
Kom binnen!
Come in!
Why: In a command or request you leave out “you”: just Kom binnen! — “Come in!”
✕ Not like this
Komt hier!
✓ Correct
Kom hier!
Come here!
Why: The stem without -t; the form with -t is only for the polite u.
✕ Not like this
Neem mee je paspoort!
✓ Correct
Neem je paspoort mee!
Take your passport with you!
Why: The prefix of a separable verb moves to the end.
✕ Not like this
Niet doe dat.
✓ Correct
Doe dat niet.
Don't do that.
Why: niet goes at the end: first the verb and what not to do (dat), then niet.
✕ Not like this
Zijn voorzichtig!
✓ Correct
Wees voorzichtig!
Be careful!
Why: The verb zijn has a special form — wees.
✕ Not like this
Helpen mij!
✓ Correct
Help me even, alsjeblieft.
Help me for a moment, please.
Why: A request uses the verb stem (help), not the infinitive; even and alsjeblieft make it softer.
Woordenlijst
even
for a moment, a little bitspreektaal
Wacht even.
gerust
feel free to, don't hesitate
Pak gerust een koekje.
het tocht
there's a draughtspreektaal
Doe de deur dicht, het tocht.
Let op!
Attention!
Let op: de trein rijdt niet.
duwen / trekken
push / pull
Op de deur staat: duwen.
het nummertjepl. nummertjes
queue ticket
Neem een nummertje bij de balie.
| even | for a moment, a little bitspreektaal Wacht even. |
| gerust | feel free to, don't hesitate Pak gerust een koekje. |
| het tocht | there's a draughtspreektaal Doe de deur dicht, het tocht. |
| Let op! | Attention! Let op: de trein rijdt niet. |
| duwen / trekken | push / pull Op de deur staat: duwen. |
| het nummertjepl. nummertjes | queue ticket Neem een nummertje bij de balie. |
Oefening 1
Maak de imperatief van het werkwoord tussen haakjes.
Form the imperative of the verb in brackets.
- 1binnen, de deur is open! (komen)
Come in, the door is open!
- 2even, ik ben zo klaar. (wachten)
Wait, I'll finish in a moment.
- 3voorzichtig op de fiets! (zijn)
Be careful on your bike!
- 4dit formulier even in. (invullen)
Please fill in this form.
- 5maar zitten, hij komt zo. (gaan)
Have a seat, he'll be here in a moment.
- 6me maar als je vragen hebt. (bellen)
Call if you have any questions.
Found a mistake or something unclear in this lesson? Send me a note →