Het voltooid deelwoord: ge- + stam + t of d
Причастие прошедшего времени: gewerkt, gefietst, gezien
A1 · Начальный · ≈ 22 мин · контекст: Tilburg, Eindhoven
Прошедшее время в разговорной речи почти всегда строится так: hebben/zijn + причастие. Сначала научимся делать само причастие — gewerkt, gefietst, gezien — а в следующем уроке разберём, когда брать hebben, а когда zijn.
1. Правило t kofschip
Если основа заканчивается на один из согласных в слове t kofschip — t, k, f, s, ch, p — ставим -t. Во всех остальных случаях -d. Мнемоника рабочая: букв ровно столько, сколько нужно.
| Infinitief | Stam | Последний звук | Voltooid deelwoord |
|---|---|---|---|
| werken | werk | k → t kofschip | gewerkt |
| fietsen | fiets | s → t kofschip | gefietst |
| koken | kook | k → t kofschip | gekookt |
| praten | praat | t → t kofschip | gepraat |
| horen | hoor | r — нет в списке | gehoord |
| bellen | bel | l — нет в списке | gebeld |
| studeren | studeer | r — нет в списке | gestudeerd |
| wonen | woon | n — нет в списке | gewoond |
| Infinitief | Stam | Последний звук | Voltooid deelwoord |
|---|---|---|---|
| werken | werk | k → t kofschip | gewerkt |
| fietsen | fiets | s → t kofschip | gefietst |
| koken | kook | k → t kofschip | gekookt |
| praten | praat | t → t kofschip | gepraat |
| horen | hoor | r — нет в списке | gehoord |
| bellen | bel | l — нет в списке | gebeld |
| studeren | studeer | r — нет в списке | gestudeerd |
| wonen | woon | n — нет в списке | gewoond |
Важно смотреть на основу, а не на инфинитив: reizen → reis → gereisd — основа кончается на s, но исходный звук z звонкий, поэтому пишем -d. Такие глаголы (v/z в инфинитиве) всегда получают -d.
2. Глаголы без ge-
Приставка ge- не добавляется, если глагол уже начинается с безударной приставки be-, ver-, ont-, her-, ge-, er-.
| Infinitief | Voltooid deelwoord | Перевод |
|---|---|---|
| betalen | betaald | заплатил |
| bestellen | besteld | заказал |
| beginnen | begonnen | начал |
| verhuizen | verhuisd | переехал |
| vertellen | verteld | рассказал |
| vergeten | vergeten | забыл |
| ontmoeten | ontmoet | встретил |
| herhalen | herhaald | повторил |
| gebeuren | gebeurd | произошло |
| Infinitief | Voltooid deelwoord | Перевод |
|---|---|---|
| betalen | betaald | заплатил |
| bestellen | besteld | заказал |
| beginnen | begonnen | начал |
| verhuizen | verhuisd | переехал |
| vertellen | verteld | рассказал |
| vergeten | vergeten | забыл |
| ontmoeten | ontmoet | встретил |
| herhalen | herhaald | повторил |
| gebeuren | gebeurd | произошло |
3. Отделяемые глаголы: ge- внутрь
opbellen → Ik heb je gisteren opgebeld.
Я вчера тебе звонил.
ge- встаёт между приставкой и глаголом.
meenemen → Heb je je paspoort meegenomen?
Ты взял паспорт?
invullen → Ik heb het formulier al ingevuld.
Я уже заполнил бланк.
opstaan → We zijn vroeg opgestaan.
Мы рано встали.
4. Неправильные глаголы — учить наизусть
| Infinitief | Deelwoord |
|---|---|
| zijn | geweest |
| gaan | gegaan |
| hebben | gehad |
| komen | gekomen |
| doen | gedaan |
| zien | gezien |
| eten | gegeten |
| drinken | gedronken |
| lezen | gelezen |
| schrijven | geschreven |
| spreken | gesproken |
| nemen | genomen |
| krijgen | gekregen |
| geven | gegeven |
| blijven | gebleven |
| vinden | gevonden |
| weten | geweten |
| kopen | gekocht |
| brengen | gebracht |
| zoeken | gezocht |
| Infinitief | Deelwoord | Infinitief | Deelwoord |
|---|---|---|---|
| zijn | geweest | gaan | gegaan |
| hebben | gehad | komen | gekomen |
| doen | gedaan | zien | gezien |
| eten | gegeten | drinken | gedronken |
| lezen | gelezen | schrijven | geschreven |
| spreken | gesproken | nemen | genomen |
| krijgen | gekregen | geven | gegeven |
| blijven | gebleven | vinden | gevonden |
| weten | geweten | kopen | gekocht |
| brengen | gebracht | zoeken | gezocht |
Проще всего учить их прямо во фразах: Ik heb koffie gedronken. Ik ben er nog nooit geweest.
Dialoog — Hoe was je weekend?
Понедельник, разговор у кофемашины.
- Sanne
Goedemorgen! Fijn weekend gehad?
Доброе утро! Хорошо провёл выходные?
Стандартный вопрос в понедельник.
- Alex
Ja hoor. We zijn zaterdag naar de Veluwe gefietst.
Да. В субботу мы съездили на велосипедах на Велюве.
- Sanne
Mooi! Ik heb vooral gewerkt in de tuin en veel koffie gedronken.
Отлично! А я в основном возилась в саду и пила кофе.
- Alex
En zondag hebben we de buren ontmoet — die zijn net verhuisd.
А в воскресенье мы познакомились с соседями — они недавно переехали.
ontmoet и verhuisd — без ge-, потому что ont- и ver-.
- Sanne
Leuk. Heb je die mail van gisteren trouwens gelezen?
Здорово. Кстати, ты прочитал вчерашнее электронное письмо?
- Alex
Nog niet, ik heb hem net gekregen. Ik reageer vanmiddag.
Ещё нет, только что получил. Отвечу после обеда.
5. Veelgemaakte fouten
✕ Так неправильно
gewerked
✓ Правильно
gewerkt
работал (от werken)
Почему: Основа werk кончается на k — буква из t kofschip, значит -t.
✕ Так неправильно
gehoort
✓ Правильно
gehoord
слышал (от horen)
Почему: Основа hoor кончается на r, которой нет в t kofschip.
✕ Так неправильно
gepraatt
✓ Правильно
gepraat
разговаривал (от praten)
Почему: Двойное tt не пишется.
✕ Так неправильно
gebetaald
✓ Правильно
betaald
заплатил (от betalen)
Почему: После приставки be- ge- не добавляется.
✕ Так неправильно
geopbeld
✓ Правильно
opgebeld
позвонил (от opbellen)
Почему: У отделяемых глаголов ge- встаёт внутрь.
✕ Так неправильно
Ik heb gezien de film.
✓ Правильно
Ik heb de film gezien.
Я посмотрел этот фильм.
Почему: Форма прошедшего (gezien) ставится в конец фразы: Ik heb de film gezien.
Woordenlijst
reageren
ответить, отреагировать
Ik reageer vanmiddag op de mail.
de tuinмн. tuinen
сад, участок
Ik heb in de tuin gewerkt.
verhuizen
переезжать
Ze zijn net verhuisd.
ontmoeten
познакомиться, встретить
We hebben de buren ontmoet.
vooral
в основном
Ik heb vooral gewerkt.
de Veluwe
крупнейший лесной массив Нидерландов
We hebben naar de Veluwe gefietst.
| reageren | ответить, отреагировать Ik reageer vanmiddag op de mail. |
| de tuinмн. tuinen | сад, участок Ik heb in de tuin gewerkt. |
| verhuizen | переезжать Ze zijn net verhuisd. |
| ontmoeten | познакомиться, встретить We hebben de buren ontmoet. |
| vooral | в основном Ik heb vooral gewerkt. |
| de Veluwe | крупнейший лесной массив Нидерландов We hebben naar de Veluwe gefietst. |
Oefening 1
Schrijf het voltooid deelwoord.
Напишите причастие прошедшего времени.
- 1werken →
работать — работал
- 2horen →
слышать — слышал
- 3fietsen →
ездить на велосипеде — ездил
- 4bellen →
звонить — звонил
- 5praten →
разговаривать — разговаривал
- 6betalen →
платить — заплатил
- 7opbellen →
позвонить — позвонил
- 8verhuizen →
переезжать — переехал
Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →