Voegwoorden: hoofdzin of bijzin?

Сполучники: який порядок слів після якого

A2 · Елементарний · ≈ 25 хв · контекст: Velp, Arnhem

Проблема не в значенні сполучників, а в тому, що кожен вимагає свого порядку слів. Їх лише три групи: одні нічого не змінюють, другі спричиняють інверсію, треті відправляють дієслово в кінець. Розкладемо по полицях.

1. Група 1: нічого не змінюється

Nevenschikkende voegwoorden

en
Переклад
і
Voorbeeld
Ik werk in Arnhem en mijn vrouw werkt in Velp.
maar
Переклад
але
Voorbeeld
Het is klein, maar het is gezellig.
want
Переклад
бо, тому що
Voorbeeld
Ik blijf thuis, want ik ben ziek.
of
Переклад
або
Voorbeeld
Nemen we de bus of gaan we lopen?
dus
Переклад
отже, тому
Voorbeeld
Het regent, dus ik neem de tram.

Voegwoord	Переклад	Voorbeeld
en	і	Ik werk in Arnhem en mijn vrouw werkt in Velp.
maar	але	Het is klein, maar het is gezellig.
want	бо, тому що	Ik blijf thuis, want ik ben ziek.
of	або	Nemen we de bus of gaan we lopen?
dus	отже, тому	Het regent, dus ik neem de tram.

Після цих сполучників іде звичайне речення: підмет, потім дієслово. want і dus не можна ставити на початок усього висловлювання — лише між частинами.

2. Група 2: прислівники — інверсія

Ці слова — не сполучники, а прислівники. Вони займають першу позицію, тому далі одразу йде дієслово, а підмет їде на третє місце.

Bijwoorden met inversie

daarom
Переклад
тому
Voorbeeld
Ik was ziek. Daarom ben ik thuisgebleven.
dan
Переклад
тоді
Voorbeeld
Bel me even. Dan kom ik naar je toe.
toch
Переклад
усе ж
Voorbeeld
Het regende. Toch gingen we fietsen.
anders
Переклад
інакше
Voorbeeld
Neem een jas mee, anders word je nat.
bovendien
Переклад
крім того
Voorbeeld
Het is duur. Bovendien is het te ver.
daarna
Переклад
потім
Voorbeeld
Daarna zijn we naar huis gegaan.
misschien
Переклад
можливо
Voorbeeld
Misschien komt hij later.

Woord	Переклад	Voorbeeld
daarom	тому	Ik was ziek. Daarom ben ik thuisgebleven.
dan	тоді	Bel me even. Dan kom ik naar je toe.
toch	усе ж	Het regende. Toch gingen we fietsen.
anders	інакше	Neem een jas mee, anders word je nat.
bovendien	крім того	Het is duur. Bovendien is het te ver.
daarna	потім	Daarna zijn we naar huis gegaan.
misschien	можливо	Misschien komt hij later.

Перевірка проста: якщо речення починається з будь-якого слова, крім підмета, — дієслово йде другим. Це те саме правило V2 з першого уроку A1.

3. Група 3: дієслово в кінець

Onderschikkende voegwoorden

dat
Переклад
що
Voorbeeld
Ik denk dat het te laat is.
omdat
Переклад
бо, тому що
Voorbeeld
Ik kom niet, omdat ik ziek ben.
als
Переклад
якщо, коли
Voorbeeld
Als je klaar bent, bel me.
toen
Переклад
коли (минуле)
Voorbeeld
Toen ik binnenkwam, ging de telefoon.
terwijl
Переклад
поки
Voorbeeld
Terwijl hij kookte, dekte ik de tafel.
voordat / nadat
Переклад
перш ніж / після того як
Voorbeeld
Voordat we gingen, aten we iets.
hoewel
Переклад
хоча
Voorbeeld
Hoewel het koud was, fietsten we.
zodat
Переклад
щоб, так що
Voorbeeld
Ik bel je op, zodat je het weet.
of
Переклад
чи
Voorbeeld
Ik weet niet of hij komt.

Voegwoord	Переклад	Voorbeeld
dat	що	Ik denk dat het te laat is.
omdat	бо, тому що	Ik kom niet, omdat ik ziek ben.
als	якщо, коли	Als je klaar bent, bel me.
toen	коли (минуле)	Toen ik binnenkwam, ging de telefoon.
terwijl	поки	Terwijl hij kookte, dekte ik de tafel.
voordat / nadat	перш ніж / після того як	Voordat we gingen, aten we iets.
hoewel	хоча	Hoewel het koud was, fietsten we.
zodat	щоб, так що	Ik bel je op, zodat je het weet.
of	чи	Ik weet niet of hij komt.

Одна думка — три способи сказати

✕Ik blijf thuis, omdat ik ben ziek.

✓Ik blijf thuis, want ik ben ziek. / …omdat ik ziek ben. / Ik ben ziek, dus ik blijf thuis.

Три сполучники — три різні порядки. Зміст той самий.

✕Ik was ziek. Daarom ik bleef thuis.

✓Ik was ziek. Daarom bleef ik thuis.

Daarom — прислівник у першій позиції, далі інверсія.

✕Hoewel het regende, we gingen fietsen.

✓Hoewel het regende, gingen we fietsen.

Підрядне речення на першому місці → у головному інверсія.

Dialoog — Waarom niet met de auto?

Обговорюють, як дістатися до Неймегена.

Sanne
Gaan jullie met de auto naar Nijmegen?
Ви поїдете до Неймегена машиною?
Alex
Nee, want parkeren is daar duur. Bovendien staat het altijd vast bij de brug.
Ні, бо паркування там дороге. До того ж біля мосту вічний затор.
want — звичайний порядок; bovendien — інверсія.
Sanne
Dus jullie nemen de trein?
Отже, поїдете потягом?
Alex
Ja. Omdat het maar twintig minuten duurt, is dat gewoon sneller.
Так. Оскільки це лише двадцять хвилин, так просто швидше.
omdat — дієслово в кінець, далі в головному інверсія: is dat.
Sanne
Slim. Neem wel een jas mee, anders word je nat.
Розумно. Тільки візьми куртку, інакше змокнеш.
anders — інверсія.
Alex
Doe ik. Hoewel het nu droog is, gaat het vanmiddag regenen.
Візьму. Хоча зараз сухо, після обіду обіцяють дощ.

4. Veelgemaakte fouten

✕Daarom ik ben thuisgebleven.

✓Daarom ben ik thuisgebleven.

Daarom займає перше місце → інверсія.

✕Ik kom niet, omdat ik heb geen tijd.

✓Ik kom niet, omdat ik geen tijd heb.

Після omdat дієслово йде в кінець.

✕Want ik ben ziek, blijf ik thuis.

✓Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis.

want не може відкривати речення.

✕Het regent, dus neem ik de fiets niet mee. → Dus ik neem de fiets niet mee.

✓Dus neem ik de fiets niet mee.

Якщо dus стоїть першим словом, працює інверсія.

✕Ik weet niet als hij komt.

✓Ik weet niet of hij komt.

«Чи» — це of.

✕Misschien hij komt later.

✓Misschien komt hij later.

Misschien у першій позиції вимагає інверсії.

Woordenlijst

bovendien
крім того
Bovendien is het te duur.
toch
усе ж, усе-таки
Toch gingen we fietsen.
anders
інакше
Neem een jas, anders word je nat.
vaststaan
стояти в заторіspreektaal
Het staat vast bij de brug.
duren
тривати
De reis duurt twintig minuten.
hoewel
хоча
Hoewel het koud was, fietsten we.

bovendien	крім того Bovendien is het te duur.
toch	усе ж, усе-таки Toch gingen we fietsen.
anders	інакше Neem een jas, anders word je nat.
vaststaan	стояти в заторіspreektaal Het staat vast bij de brug.
duren	тривати De reis duurt twintig minuten.
hoewel	хоча Hoewel het koud was, fietsten we.

Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →