NLnl-learn

De bijzin: het werkwoord gaat naar achteren

Підрядні речення з dat, omdat, als

A2 · Елементарний · ≈ 28 хв

На A1 ви вже бачили це з omdat. Тепер перетворюємо на систему: після підрядного сполучника все речення перебудовується — підмет одразу за сполучником, а всі дієслова йдуть у самий кінець. Опанувавши це, ви зможете говорити довгими реченнями, а не рубаними фразами.

Схема підрядного речення
  • dat hij morgen komt.

    …що він завтра прийде.

    Voegwoorddat
    Onderwerphij
    Restmorgen
    Werkwoord(en)komt.
  • omdat ik geen tijd heb.

    …бо в мене немає часу.

    Voegwoordomdat
    Onderwerpik
    Restgeen tijd
    Werkwoord(en)heb.
  • als het morgen regent.

    …якщо завтра буде дощ.

    Voegwoordals
    Onderwerphet
    Restmorgen
    Werkwoord(en)regent.
  • dat we vrijdag niet kunnen komen.

    …що в п'ятницю ми не зможемо прийти.

    Voegwoorddat
    Onderwerpwe
    Restvrijdag niet
    Werkwoord(en)kunnen komen.

З двома дієсловами можливі обидва порядки: …dat ik morgen moet werken і …dat ik morgen werken moet. Перший варіант звучить сучасніше й трапляється частіше.

1. Сполучники, після яких починається bijzin

Набір для A2
  • dat

    Переклад

    що

    Voorbeeld

    Ik denk dat het morgen regent.

  • omdat

    Переклад

    бо, тому що

    Voorbeeld

    Ik blijf thuis omdat ik ziek ben.

  • als

    Переклад

    якщо; коли (повтор)

    Voorbeeld

    Als je tijd hebt, bel me even.

  • of

    Переклад

    чи

    Voorbeeld

    Ik weet niet of hij komt.

  • toen

    Переклад

    коли (у минулому)

    Voorbeeld

    Toen ik binnenkwam, zat hij te bellen.

  • terwijl

    Переклад

    поки, у той час як

    Voorbeeld

    Terwijl ik kookte, deed hij de was.

  • voordat

    Переклад

    перш ніж

    Voorbeeld

    Voordat je gaat, doe het licht uit.

  • nadat

    Переклад

    після того як

    Voorbeeld

    Nadat we gegeten hadden, gingen we wandelen.

  • hoewel

    Переклад

    хоча

    Voorbeeld

    Hoewel het regende, gingen we fietsen.

  • zodat

    Переклад

    так що, щоб

    Voorbeeld

    Ik schrijf het op, zodat ik het niet vergeet.

2. Дієслова, після яких зазвичай іде dat

Готові початки фраз
  • Ik denk dat…

    Переклад

    Я думаю, що…

    Voorbeeld

    Ik denk dat het te laat is.

  • Ik weet dat…

    Переклад

    Я знаю, що…

    Voorbeeld

    Ik weet dat hij in Velp woont.

  • Ik hoop dat…

    Переклад

    Сподіваюся, що…

    Voorbeeld

    Ik hoop dat je snel beter wordt.

  • Ik vind dat…

    Переклад

    Я вважаю, що…

    Voorbeeld

    Ik vind dat we moeten wachten.

  • Ik zie dat…

    Переклад

    Я бачу, що…

    Voorbeeld

    Ik zie dat de winkel dicht is.

  • Hij zegt dat…

    Переклад

    Він каже, що…

    Voorbeeld

    Hij zegt dat hij later komt.

  • Het klopt dat…

    Переклад

    Правда, що…

    Voorbeeld

    Het klopt dat ik nieuw ben.

  • Ik ben blij dat…

    Переклад

    Я радий, що…

    Voorbeeld

    Ik ben blij dat je er bent.

У розмовному мовленні dat іноді опускають: Ik denk het regent morgen. Так кажуть, але на іспиті та на письмі краще писати dat.

3. Підрядне речення попереду

Підрядне речення може стояти першим. Тоді воно займає першу позицію головного речення — і в головному одразу йде дієслово.

  • Omdat het regende, bleven we thuis.

    Оскільки йшов дощ, ми лишилися вдома.

    Після коми одразу дієслово bleven, потім we.

  • Als je in Velp bent, kom dan even langs.

    Якщо будеш у Велпі, заходь.

  • Toen ik binnenkwam, zaten ze al aan tafel.

    Коли я ввійшов, вони вже сиділи за столом.

  • Voordat ik naar bed ga, lees ik altijd even.

    Перш ніж лягти спати, я завжди трохи читаю.

Dialoog — Plannen maken

Домовляються про поїздку на вихідні.

  1. Thijs

    Ik denk dat het zaterdag mooi weer wordt. Zullen we naar de Veluwe?

    Думаю, у суботу буде гарна погода. Може, на Велюве?

  2. Alex

    Goed idee. Ik weet alleen niet of Nora kan, ze werkt soms op zaterdag.

    Гарна ідея. Тільки не знаю, чи зможе Нора — вона іноді працює по суботах.

    of = «чи».

  3. Thijs

    Als ze niet kan, gaan we met z'n tweeën. Of we verzetten het.

    Якщо вона не зможе, поїдемо вдвох. Або перенесемо.

  4. Alex

    Ik vraag het vanavond. Omdat ze morgen vroeg begint, spreek ik haar nu even niet.

    Запитаю ввечері. Оскільки вона завтра рано починає, зараз її не застану.

  5. Thijs

    Prima. Laat je even weten of het lukt?

    Добре. Даси знати, чи вийде?

  6. Alex

    Doe ik. Ik hoop dat we kunnen, want ik ben er nog nooit geweest.

    Зроблю. Сподіваюся, вийде, я там ще жодного разу не був.

4. Veelgemaakte fouten

Ik denk dat het is te laat.

Ik denk dat het te laat is.

Дієслово йде в самий кінець підрядного речення.

Omdat het regende, we bleven thuis.

Omdat het regende, bleven we thuis.

Підрядне речення займає першу позицію → у головному інверсія.

Ik weet niet als hij komt.

Ik weet niet of hij komt.

«Чи» — це of; als означає «якщо».

…dat ik moet morgen werken.

…dat ik morgen moet werken.

Обидва дієслова йдуть у кінець, обставина раніше.

Ik ben blij dat je bent er.

Ik ben blij dat je er bent.

Дієслово в самому кінці, після er.

Hij zei dat hij kwam later.

Hij zei dat hij later kwam.

Обставина перед дієсловом, дієслово — останнє.

Woordenlijst

  • verzetten

    перенести (зустріч)

    Zullen we het verzetten naar zondag?

  • met z'n tweeën

    удвохspreektaal

    Dan gaan we met z'n tweeën.

  • lukken

    виходити, вдаватися

    Laat weten of het lukt.

  • hoewel

    хоча

    Hoewel het regende, gingen we fietsen.

  • terwijl

    поки, у той час як

    Terwijl ik kookte, dekte hij de tafel.

  • zodat

    так що, щоб

    Ik schrijf het op, zodat ik het onthoud.

Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →