De bijzin: het werkwoord gaat naar achteren
Підрядні речення з dat, omdat, als
A2 · Елементарний · ≈ 28 хв · контекст: Velp, Arnhem
На A1 ви вже бачили це з omdat. Тепер перетворюємо на систему: після підрядного сполучника все речення перебудовується — підмет одразу за сполучником, а всі дієслова йдуть у самий кінець. Опанувавши це, ви зможете говорити довгими реченнями, а не рубаними фразами.
dat hij morgen komt.
…що він завтра прийде.
VoegwoorddatOnderwerphijRestmorgenWerkwoord(en)komt.omdat ik geen tijd heb.
…бо в мене немає часу.
VoegwoordomdatOnderwerpikRestgeen tijdWerkwoord(en)heb.als het morgen regent.
…якщо завтра буде дощ.
VoegwoordalsOnderwerphetRestmorgenWerkwoord(en)regent.dat we vrijdag niet kunnen komen.
…що в п'ятницю ми не зможемо прийти.
VoegwoorddatOnderwerpweRestvrijdag nietWerkwoord(en)kunnen komen.
…що він завтра прийде.
…бо в мене немає часу.
…якщо завтра буде дощ.
…що в п'ятницю ми не зможемо прийти.
З двома дієсловами можливі обидва порядки: …dat ik morgen moet werken і …dat ik morgen werken moet. Перший варіант звучить сучасніше й трапляється частіше.
1. Сполучники, після яких починається bijzin
dat
Переклад
що
Voorbeeld
Ik denk dat het morgen regent.
omdat
Переклад
бо, тому що
Voorbeeld
Ik blijf thuis omdat ik ziek ben.
als
Переклад
якщо; коли (повтор)
Voorbeeld
Als je tijd hebt, bel me even.
of
Переклад
чи
Voorbeeld
Ik weet niet of hij komt.
toen
Переклад
коли (у минулому)
Voorbeeld
Toen ik binnenkwam, zat hij te bellen.
terwijl
Переклад
поки, у той час як
Voorbeeld
Terwijl ik kookte, deed hij de was.
voordat
Переклад
перш ніж
Voorbeeld
Voordat je gaat, doe het licht uit.
nadat
Переклад
після того як
Voorbeeld
Nadat we gegeten hadden, gingen we wandelen.
hoewel
Переклад
хоча
Voorbeeld
Hoewel het regende, gingen we fietsen.
zodat
Переклад
так що, щоб
Voorbeeld
Ik schrijf het op, zodat ik het niet vergeet.
| Voegwoord | Переклад | Voorbeeld |
|---|---|---|
| dat | що | Ik denk dat het morgen regent. |
| omdat | бо, тому що | Ik blijf thuis omdat ik ziek ben. |
| als | якщо; коли (повтор) | Als je tijd hebt, bel me even. |
| of | чи | Ik weet niet of hij komt. |
| toen | коли (у минулому) | Toen ik binnenkwam, zat hij te bellen. |
| terwijl | поки, у той час як | Terwijl ik kookte, deed hij de was. |
| voordat | перш ніж | Voordat je gaat, doe het licht uit. |
| nadat | після того як | Nadat we gegeten hadden, gingen we wandelen. |
| hoewel | хоча | Hoewel het regende, gingen we fietsen. |
| zodat | так що, щоб | Ik schrijf het op, zodat ik het niet vergeet. |
2. Дієслова, після яких зазвичай іде dat
Ik denk dat…
Переклад
Я думаю, що…
Voorbeeld
Ik denk dat het te laat is.
Ik weet dat…
Переклад
Я знаю, що…
Voorbeeld
Ik weet dat hij in Velp woont.
Ik hoop dat…
Переклад
Сподіваюся, що…
Voorbeeld
Ik hoop dat je snel beter wordt.
Ik vind dat…
Переклад
Я вважаю, що…
Voorbeeld
Ik vind dat we moeten wachten.
Ik zie dat…
Переклад
Я бачу, що…
Voorbeeld
Ik zie dat de winkel dicht is.
Hij zegt dat…
Переклад
Він каже, що…
Voorbeeld
Hij zegt dat hij later komt.
Het klopt dat…
Переклад
Правда, що…
Voorbeeld
Het klopt dat ik nieuw ben.
Ik ben blij dat…
Переклад
Я радий, що…
Voorbeeld
Ik ben blij dat je er bent.
| Початок | Переклад | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Ik denk dat… | Я думаю, що… | Ik denk dat het te laat is. |
| Ik weet dat… | Я знаю, що… | Ik weet dat hij in Velp woont. |
| Ik hoop dat… | Сподіваюся, що… | Ik hoop dat je snel beter wordt. |
| Ik vind dat… | Я вважаю, що… | Ik vind dat we moeten wachten. |
| Ik zie dat… | Я бачу, що… | Ik zie dat de winkel dicht is. |
| Hij zegt dat… | Він каже, що… | Hij zegt dat hij later komt. |
| Het klopt dat… | Правда, що… | Het klopt dat ik nieuw ben. |
| Ik ben blij dat… | Я радий, що… | Ik ben blij dat je er bent. |
У розмовному мовленні dat іноді опускають: Ik denk het regent morgen. Так кажуть, але на іспиті та на письмі краще писати dat.
3. Підрядне речення попереду
Підрядне речення може стояти першим. Тоді воно займає першу позицію головного речення — і в головному одразу йде дієслово.
Omdat het regende, bleven we thuis.
Оскільки йшов дощ, ми лишилися вдома.
Після коми одразу дієслово bleven, потім we.
Als je in Velp bent, kom dan even langs.
Якщо будеш у Велпі, заходь.
Toen ik binnenkwam, zaten ze al aan tafel.
Коли я ввійшов, вони вже сиділи за столом.
Voordat ik naar bed ga, lees ik altijd even.
Перш ніж лягти спати, я завжди трохи читаю.
Dialoog — Plannen maken
Домовляються про поїздку на вихідні.
- Thijs
Ik denk dat het zaterdag mooi weer wordt. Zullen we naar de Veluwe?
Думаю, у суботу буде гарна погода. Може, на Велюве?
- Alex
Goed idee. Ik weet alleen niet of Nora kan, ze werkt soms op zaterdag.
Гарна ідея. Тільки не знаю, чи зможе Нора — вона іноді працює по суботах.
of = «чи».
- Thijs
Als ze niet kan, gaan we met z'n tweeën. Of we verzetten het.
Якщо вона не зможе, поїдемо вдвох. Або перенесемо.
- Alex
Ik vraag het vanavond. Omdat ze morgen vroeg begint, spreek ik haar nu even niet.
Запитаю ввечері. Оскільки вона завтра рано починає, зараз її не застану.
- Thijs
Prima. Laat je even weten of het lukt?
Добре. Даси знати, чи вийде?
- Alex
Doe ik. Ik hoop dat we kunnen, want ik ben er nog nooit geweest.
Зроблю. Сподіваюся, вийде, я там ще жодного разу не був.
4. Veelgemaakte fouten
✕Ik denk dat het is te laat.
✓Ik denk dat het te laat is.
Дієслово йде в самий кінець підрядного речення.
✕Omdat het regende, we bleven thuis.
✓Omdat het regende, bleven we thuis.
Підрядне речення займає першу позицію → у головному інверсія.
✕Ik weet niet als hij komt.
✓Ik weet niet of hij komt.
«Чи» — це of; als означає «якщо».
✕…dat ik moet morgen werken.
✓…dat ik morgen moet werken.
Обидва дієслова йдуть у кінець, обставина раніше.
✕Ik ben blij dat je bent er.
✓Ik ben blij dat je er bent.
Дієслово в самому кінці, після er.
✕Hij zei dat hij kwam later.
✓Hij zei dat hij later kwam.
Обставина перед дієсловом, дієслово — останнє.
Woordenlijst
verzetten
перенести (зустріч)
Zullen we het verzetten naar zondag?
met z'n tweeën
удвохspreektaal
Dan gaan we met z'n tweeën.
lukken
виходити, вдаватися
Laat weten of het lukt.
hoewel
хоча
Hoewel het regende, gingen we fietsen.
terwijl
поки, у той час як
Terwijl ik kookte, dekte hij de tafel.
zodat
так що, щоб
Ik schrijf het op, zodat ik het onthoud.
| verzetten | перенести (зустріч) Zullen we het verzetten naar zondag? |
| met z'n tweeën | удвохspreektaal Dan gaan we met z'n tweeën. |
| lukken | виходити, вдаватися Laat weten of het lukt. |
| hoewel | хоча Hoewel het regende, gingen we fietsen. |
| terwijl | поки, у той час як Terwijl ik kookte, dekte hij de tafel. |
| zodat | так що, щоб Ik schrijf het op, zodat ik het onthoud. |
Oefening 1
Maak een correcte bijzin. Het werkwoord gaat naar achteren.
Складіть підрядне речення. Дієслово йде в кінець.
- 1Klik de woorden hieronder aan…
…що вже пізно.
- 2Klik de woorden hieronder aan…
…що він живе у Велпі.
- 3Klik de woorden hieronder aan…
…бо завтра мені треба працювати.
- 4Klik de woorden hieronder aan…
якщо в тебе є час,
- 5Klik de woorden hieronder aan…
…чи прийде він увечері.
- 6Klik de woorden hieronder aan…
поки він сидів за столом,
Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →