Toen, als of wanneer?
Три «коли»: toen, als, wanneer
A2 · Елементарний · ≈ 20 хв · контекст: Velp, Arnhem
Українське «коли» покриває три різні випадки, а нідерландська їх розрізняє: toen — одноразова подія в минулому, als — умова, повтор або майбутнє, wanneer — питання. Помилка тут дуже помітна на слух, зате правило просте.
toen
Коли використовуємо
одноразова подія в минулому
Voorbeeld
Toen ik binnenkwam, ging de telefoon.
toen
Коли використовуємо
період у минулому
Voorbeeld
Toen ik klein was, woonde ik in het buitenland.
als
Коли використовуємо
умова
Voorbeeld
Als het regent, nemen we de bus.
als
Коли використовуємо
повторювана дія (теж у минулому!)
Voorbeeld
Als ik vroeger ziek was, bracht mijn moeder soep.
als
Коли використовуємо
майбутнє
Voorbeeld
Als ik klaar ben, bel ik je.
wanneer
Коли використовуємо
питання
Voorbeeld
Wanneer kom je langs?
wanneer
Коли використовуємо
непряме питання
Voorbeeld
Ik weet niet wanneer hij komt.
| Woord | Коли використовуємо | Voorbeeld |
|---|---|---|
| toen | одноразова подія в минулому | Toen ik binnenkwam, ging de telefoon. |
| toen | період у минулому | Toen ik klein was, woonde ik in het buitenland. |
| als | умова | Als het regent, nemen we de bus. |
| als | повторювана дія (теж у минулому!) | Als ik vroeger ziek was, bracht mijn moeder soep. |
| als | майбутнє | Als ik klaar ben, bel ik je. |
| wanneer | питання | Wanneer kom je langs? |
| wanneer | непряме питання | Ik weet niet wanneer hij komt. |
Ключ до різниці між toen і als в минулому — один раз чи щоразу. Toen ik in Arnhem woonde (той період) проти Als ik in Arnhem was, ging ik altijd naar die markt (щоразу, коли бував).
1. toen — минуле, один раз
Toen ik gisteren thuiskwam, was er niemand.
Коли я вчора прийшов додому, нікого не було.
Toen we in Velp kwamen wonen, spraken we bijna geen Nederlands.
Коли ми переїхали до Велпа, ми майже не говорили нідерландською.
Ik was net weg, toen hij belde.
Я щойно пішов, коли він зателефонував.
toen може стояти й посередині.
2. als — умова, повтор, майбутнє
Als het morgen mooi weer is, gaan we fietsen.
Якщо завтра буде гарна погода, поїдемо кататися.
Майбутнє виражається теперішнім часом — це нормально.
Als ik moe ben, drink ik koffie.
Коли я втомлююся, п'ю каву.
Повторювана дія.
Als je in de buurt bent, kom gerust langs.
Якщо будеш поруч, заходь.
Vroeger, als het sneeuwde, gingen we schaatsen op de vijver.
Раніше, коли йшов сніг, ми каталися на ковзанах на ставку.
Повтор у минулому — усе одно als.
3. wanneer — питання
Wanneer begint de cursus?
Коли починається курс?
Wanneer ben je terug uit Nijmegen?
Коли ти повернешся з Неймегена?
Ik weet nog niet wanneer ik vrij ben.
Я ще не знаю, коли буду вільний.
Непряме питання: дієслово йде в кінець.
Vraag even wanneer de bezorger komt.
Запитай, коли прийде кур'єр.
Dialoog — Hoe was het in het begin?
Розмова про перші місяці в Нідерландах.
- Marjolein
Wanneer zijn jullie hier eigenlijk komen wonen?
А коли ви, власне, сюди переїхали?
Питання → wanneer.
- Alex
In september. Toen we aankwamen, regende het drie weken lang.
У вересні. Коли ми приїхали, дощ ішов три тижні поспіль.
Одноразова подія в минулому → toen.
- Marjolein
Typisch Nederland! En spraken jullie al Nederlands?
Типові Нідерланди! І ви вже говорили нідерландською?
- Alex
Nauwelijks. Als iemand iets vroeg, antwoordde ik meestal in het Engels.
Ледве. Коли хтось щось питав, я зазвичай відповідав англійською.
Повтор у минулому → als.
- Marjolein
En nu?
А тепер?
- Alex
Nu probeer ik het altijd in het Nederlands. Als ik een woord niet weet, vraag ik het gewoon.
Тепер завжди намагаюся нідерландською. Якщо слова не знаю — просто питаю.
- Marjolein
Goed bezig! Zeg het maar wanneer je iets wilt oefenen.
Молодець! Скажи, коли захочеш потренуватися.
Непряме питання → wanneer.
4. Veelgemaakte fouten
✕Als ik klein was, woonde ik in het buitenland.
✓Toen ik klein was, woonde ik in het buitenland.
Один період у минулому — toen.
✕Toen het regent, blijf ik thuis.
✓Als het regent, blijf ik thuis.
Умова й повтор — als.
✕Wanneer ik thuiskwam, was er niemand.
✓Toen ik thuiskwam, was er niemand.
wanneer використовується лише в питаннях.
✕Toen ik klaar ben, bel ik je.
✓Als ik klaar ben, bel ik je.
Майбутнє — als.
✕Als komt hij?
✓Wanneer komt hij?
Пряме питання — wanneer.
✕Toen ik binnenkwam, hij zat te bellen.
✓Toen ik binnenkwam, zat hij te bellen.
Підрядне речення попереду → у головному інверсія.
Woordenlijst
nauwelijks
ледве, майже не
Ik sprak nauwelijks Nederlands.
aankomen
прибувати
Toen we aankwamen, regende het.
oefenen
тренуватися
Zullen we samen oefenen?
schaatsen
кататися на ковзанах
Vroeger schaatsten we op de vijver.
de bezorgerмн. bezorgers
кур'єр
Wanneer komt de bezorger?
gerust
сміливо, спокійно
Kom gerust langs.
| nauwelijks | ледве, майже не Ik sprak nauwelijks Nederlands. |
| aankomen | прибувати Toen we aankwamen, regende het. |
| oefenen | тренуватися Zullen we samen oefenen? |
| schaatsen | кататися на ковзанах Vroeger schaatsten we op de vijver. |
| de bezorgerмн. bezorgers | кур'єр Wanneer komt de bezorger? |
| gerust | сміливо, спокійно Kom gerust langs. |
Oefening 1
Toen, als of wanneer?
Toen, als чи wanneer?
- 1ik klein was, speelde ik veel buiten.
Коли я був малим, я багато грався надворі.
- 2het regent, neem ik de bus.
Коли йде дощ, я їжджу автобусом.
- 3begint de cursus Nederlands?
Коли починається курс нідерландської?
- 4ik gisteren thuiskwam, was er niemand.
Коли я вчора прийшов додому, нікого не було.
- 5Ik weet niet hij terugkomt.
Я не знаю, коли він повернеться.
- 6ik klaar ben met werken, bel ik je.
Коли закінчу працювати, зателефоную тобі.
- 7Vroeger, het sneeuwde, gingen we schaatsen.
Раніше, коли йшов сніг, ми каталися на ковзанах.
- 8we in Velp kwamen wonen, spraken we geen Nederlands.
Коли ми переїхали до Велпа, ми не говорили нідерландською.
Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →