Er: plaats, aanwezigheid, aantal en voorzetsel
Слово er: чотири функції
A2 · Елементарний · ≈ 28 хв · контекст: Velp, Arnhem
Er — найнідерландськіше слово й найчастіша скарга тих, хто вчиться: в українській його немає, а звучить воно в кожному другому реченні. Насправді в er лише чотири функції, і кожна впізнається за контекстом. Розберемо їх по черзі.
1. Наявність: er is / er zijn
Це функція з рівня A1: er уводить щось нове, про що співрозмовник ще не знає. Після нього майже завжди стоїть een, число або geen.
Er is een nieuwe bakker op de Hoofdstraat.
На Хоофдстраат відкрилася нова пекарня.
Er zijn vanavond geen bussen na twaalf uur.
Сьогодні після дванадцятої автобусів не буде.
In Velp is er elke maandag markt.
У Велпі щопонеділка ринок.
Після обставини er їде за дієслово.
2. Місце: er замість «там»
Коли місце вже названо, повторювати його не потрібно — замість нього ставлять er. Це відповідає українському «там», яке в розмові часто взагалі випадає.
— Ken je Arnhem? — Ja, ik werk er.
— Знаєш Арнем? — Так, я там працюю.
We wonen in Velp en we wonen er met plezier.
Ми живемо у Велпі й живемо тут із задоволенням.
— Ben je al bij die nieuwe kaaswinkel geweest? — Nee, ik ben er nog nooit geweest.
— Ти вже був у новій сирній крамниці? — Ні, ніколи там не був.
3. Кількість: er + число
— Hoeveel fietsen hebben jullie? — We hebben er vier.
— Скільки у вас велосипедів? — Чотири.
— Zijn er nog kaartjes? — Ja, er zijn er nog drie.
— Квитки ще є? — Так, ще три.
Тут два er поспіль: перше — наявність, друге — кількість. Так і кажуть.
— Wil je een broodje? — Ik heb er al één gehad, dank je.
— Хочеш булочку? — Я вже одну з'їв, дякую.
4. er + прийменник
Нідерландська не каже «про нього», «з цим», «на це» про предмети. Замість прийменник + het/dat використовується злита форма er + прийменник: over het → erover, met het → ermee, aan het → eraan.
denken aan
Met er
eraan
Voorbeeld
Ik denk er vaak aan.
praten over
Met er
erover
Voorbeeld
We hebben er gisteren over gepraat.
kijken naar
Met er
ernaar
Voorbeeld
Ik kijk er morgen naar.
wachten op
Met er
erop
Voorbeeld
Ik wacht er al een week op.
zin hebben in
Met er
erin
Voorbeeld
Heb je er zin in?
blij zijn met
Met er
ermee
Voorbeeld
Ik ben er heel blij mee.
klaar zijn met
Met er
ermee
Voorbeeld
Ben je er klaar mee?
| Werkwoord + voorzetsel | Met er | Voorbeeld |
|---|---|---|
| denken aan | eraan | Ik denk er vaak aan. |
| praten over | erover | We hebben er gisteren over gepraat. |
| kijken naar | ernaar | Ik kijk er morgen naar. |
| wachten op | erop | Ik wacht er al een week op. |
| zin hebben in | erin | Heb je er zin in? |
| blij zijn met | ermee | Ik ben er heel blij mee. |
| klaar zijn met | ermee | Ben je er klaar mee? |
Зверніть увагу: met перетворюється на mee, а tot — на toe. Решта прийменників не змінюються.
Dialoog — Over de nieuwe buren
Коротка розмова біля поштових скриньок.
- Marjolein
Heb je de nieuwe buren al gezien?
Ти вже бачив нових сусідів?
- Alex
Nog niet. Er was gisteren wel een verhuiswagen.
Ще ні. Учора була вантажівка для переїзду.
Наявність → er was.
- Marjolein
Ze hebben kinderen, geloof ik. Twee, denk ik.
У них, здається, діти. Здається, двоє.
- Alex
Twee? Ik dacht dat ze er drie hadden.
Двоє? Я думав, у них троє.
Кількість → er drie.
- Marjolein
Kan best. We vragen het gewoon. Heb je er zin in om samen even langs te gaan?
Цілком може бути. Просто запитаємо. Хочеш разом зайти?
zin hebben in → er … in.
- Alex
Ja hoor. Ik heb er trouwens al bloemen voor gekocht.
Так, звісно. До речі, я вже купив для них квіти.
- Marjolein
Wat lief! Dan gaan we er vanavond naartoe.
Як мило! Тоді сходимо туди ввечері.
Місце + напрямок → ernaartoe.
5. Veelgemaakte fouten
✕Ik heb twee. (у відповідь на питання «скільки?»)
✓Ik heb er twee.
Кількість без іменника вимагає er.
✕Ik denk vaak aan het.
✓Ik denk er vaak aan.
Про предмет — er + прийменник, а не aan het.
✕We hebben over het gepraat.
✓We hebben erover gepraat.
over het → erover.
✕Ik ben blij met het.
✓Ik ben er blij mee.
met + er дає mee.
✕Is een supermarkt in de buurt?
✓Is er een supermarkt in de buurt?
Наявність вимагає er.
✕Ik woon in Velp en ik woon met plezier.
✓Ik woon in Velp en ik woon er met plezier.
Місце замінюється на er, а не опускається.
Woordenlijst
de verhuiswagenмн. verhuiswagens
вантажівка для переїзду
Er stond een verhuiswagen voor de deur.
kan best
цілком можливоspreektaal
Kan best, ik weet het niet zeker.
langsgaan bij
зайти до когось
Zullen we even bij ze langsgaan?
ernaartoe
туди
We gaan er vanavond naartoe.
klaar zijn met
закінчити з чимось
Ben je er klaar mee?
wachten op
чекати чогось
Ik wacht er al een week op.
| de verhuiswagenмн. verhuiswagens | вантажівка для переїзду Er stond een verhuiswagen voor de deur. |
| kan best | цілком можливоspreektaal Kan best, ik weet het niet zeker. |
| langsgaan bij | зайти до когось Zullen we even bij ze langsgaan? |
| ernaartoe | туди We gaan er vanavond naartoe. |
| klaar zijn met | закінчити з чимось Ben je er klaar mee? |
| wachten op | чекати чогось Ik wacht er al een week op. |
Oefening 1
Vul er in als dat nodig is. Schrijf een streepje (-) als er niet nodig is.
Впишіть er, якщо воно потрібне. Поставте дефіс (-), якщо не потрібне.
- 1— Hoeveel kinderen heb je? — Ik heb twee.
— Скільки в тебе дітей? — Двоє.
- 2is een nieuwe bakker op de Hoofdstraat.
На Хоофдстраат нова пекарня.
- 3Ik werk in Arnhem en ik werk al drie jaar.
Я працюю в Арнемі й працюю там уже три роки.
- 4Mijn dochter heeft twee fietsen in de schuur staan. Ze gebruikt maar één.
У доньки в сараї два велосипеди. Вона користується лише одним.
- 5De trein naar Nijmegen vertrekt om acht uur van spoor 5. Ik ga met de fiets naartoe.
Потяг на Неймеген о восьмій із п'ятої колії. Я поїду туди велосипедом.
- 6Ik heb twee broers en één zus.
У мене два брати й одна сестра.
Знайшли помилку або неточність у цьому уроці? Напишіть мені →