De werkwoorden zijn en hebben

Два главных глагола: zijn и hebben

A1 · Начальный · ≈ 22 мин · контекст: Velp, Arnhem, Rheden

zijn — быть и hebben — иметь — самые частые глаголы языка. Оба неправильные, оба нужны с первого дня, и оба потом станут вспомогательными для прошедшего времени. Главная сложность не в формах, а в том, что нидерландцы делят их не так, как русский: возраст — с zijn, а холод — с hebben.

1. Het werkwoord zijn

zijn — быть (неправильный глагол, учим наизусть)

ik
Vorm
ben
Voorbeeld
Ik ben Alex.
jij / je
Vorm
bent
Voorbeeld
Jij bent vroeg vandaag.
u
Vorm
bent
Voorbeeld
Bent u meneer De Vries?
hij / zij / het
Vorm
is
Voorbeeld
Zij is verpleegkundige in Rijnstate.
wij / we
Vorm
zijn
Voorbeeld
We zijn net verhuisd naar Velp.
jullie
Vorm
zijn
Voorbeeld
Zijn jullie klaar?
zij (мн.)
Vorm
zijn
Voorbeeld
Mijn ouders zijn op vakantie.

Persoon	Vorm	Voorbeeld
ik	ben	Ik ben Alex.
jij / je	bent	Jij bent vroeg vandaag.
u	bent	Bent u meneer De Vries?
hij / zij / het	is	Zij is verpleegkundige in Rijnstate.
wij / we	zijn	We zijn net verhuisd naar Velp.
jullie	zijn	Zijn jullie klaar?
zij (мн.)	zijn	Mijn ouders zijn op vakantie.

После инверсии: jij bent → ben jij? (u bent → bent u? — здесь -t остаётся).

Имя и статус: Ik ben Alex. Ik ben hier nieuw, maar ik woon nu in Velp.
Профессия: Mijn buurman is monteur bij een garage in Arnhem-Zuid.
Состояние и настроение: Ik ben moe. We zijn blij met het huis.
Возраст — в нидерландском именно zijn, а не hebben: Mijn dochter is zes jaar.

2. Het werkwoord hebben

hebben — иметь

ik
Vorm
heb
Voorbeeld
Ik heb een afspraak bij de gemeente.
jij / je
Vorm
hebt
Voorbeeld
Jij hebt altijd haast!
u
Vorm
hebt / heeft
Voorbeeld
Heeft u een momentje?
hij / zij / het
Vorm
heeft
Voorbeeld
Mijn buurvrouw heeft twee katten.
wij / we
Vorm
hebben
Voorbeeld
We hebben vanavond geen tijd.
jullie
Vorm
hebben
Voorbeeld
Hebben jullie zin in koffie?
zij (мн.)
Vorm
hebben
Voorbeeld
Ze hebben een huis in De Steeg.

Persoon	Vorm	Voorbeeld
ik	heb	Ik heb een afspraak bij de gemeente.
jij / je	hebt	Jij hebt altijd haast!
u	hebt / heeft	Heeft u een momentje?
hij / zij / het	heeft	Mijn buurvrouw heeft twee katten.
wij / we	hebben	We hebben vanavond geen tijd.
jullie	hebben	Hebben jullie zin in koffie?
zij (мн.)	hebben	Ze hebben een huis in De Steeg.

С u возможны обе формы; в живой речи чаще звучит heeft u, в письмах — hebt u. Перед je и jij окончание -t исчезает: heb je een momentje?

3. Кто за что отвечает

Русский и нидерландский делят это по-разному

мне 35 лет
Nederlands
Ik ben 35 jaar.
Комментарий
возраст — с zijn
мне холодно
Nederlands
Ik heb het koud.
Комментарий
ощущение — с hebben
я голоден
Nederlands
Ik heb honger.
Комментарий
то же
я устал
Nederlands
Ik ben moe.
Комментарий
состояние-прилагательное — zijn
я прав
Nederlands
Ik heb gelijk.
Комментарий
gelijk — существительное
я болен
Nederlands
Ik ben ziek.
Комментарий
прилагательное — zijn
я тороплюсь
Nederlands
Ik heb haast.
Комментарий
haast — существительное

По-русски	Nederlands	Комментарий
мне 35 лет	Ik ben 35 jaar.	возраст — с zijn
мне холодно	Ik heb het koud.	ощущение — с hebben
я голоден	Ik heb honger.	то же
я устал	Ik ben moe.	состояние-прилагательное — zijn
я прав	Ik heb gelijk.	gelijk — существительное
я болен	Ik ben ziek.	прилагательное — zijn
я тороплюсь	Ik heb haast.	haast — существительное

Рабочее правило: если после глагола идёт прилагательное (moe, ziek, blij) — нужен zijn. Если существительное (honger, haast, gelijk, tijd) — нужен hebben.

4. Выражения с hebben

Живые выражения с hebben — учить целиком

honger / dorst hebben
Перевод
быть голодным / хотеть пить
Gebruik
Ik heb honger. Zullen we wat eten?
haast hebben
Перевод
торопиться
Gebruik
Sorry, ik heb haast — mijn trein vertrekt zo.
gelijk hebben
Перевод
быть правым
Gebruik
Je hebt gelijk, dat is inderdaad sneller.
zin hebben in
Перевод
хотеть, быть в настроении
Gebruik
Heb je zin in een biertje?
last hebben van
Перевод
страдать от, мешает
Gebruik
Ik heb last van mijn rug.
het koud / warm hebben
Перевод
мёрзнуть / жарко
Gebruik
Ik heb het koud in dit huis.
het naar je zin hebben
Перевод
нравиться, чувствовать себя хорошо
Gebruik
Heb je het al naar je zin in Velp?
tijd hebben
Перевод
иметь время
Gebruik
Heb je vanavond tijd?

Uitdrukking	Перевод	Gebruik
honger / dorst hebben	быть голодным / хотеть пить	Ik heb honger. Zullen we wat eten?
haast hebben	торопиться	Sorry, ik heb haast — mijn trein vertrekt zo.
gelijk hebben	быть правым	Je hebt gelijk, dat is inderdaad sneller.
zin hebben in	хотеть, быть в настроении	Heb je zin in een biertje?
last hebben van	страдать от, мешает	Ik heb last van mijn rug.
het koud / warm hebben	мёрзнуть / жарко	Ik heb het koud in dit huis.
het naar je zin hebben	нравиться, чувствовать себя хорошо	Heb je het al naar je zin in Velp?
tijd hebben	иметь время	Heb je vanavond tijd?

Dialoog — Even bijpraten bij de koffie

Короткий разговор у автомата с кофе.

Sanne
Heb je zin in koffie?
Кофе будешь?
Alex
Graag. Ik heb al sinds acht uur niets gedronken.
С удовольствием. Я с восьми ничего не пил.
Sanne
Ben je moe? Je ziet er een beetje bleek uit.
Ты устал? Выглядишь бледновато.
Alex
Een beetje. Mijn dochter is zes en heeft al twee weken verkoudheid.
Немного. Дочке шесть, и она уже две недели простужена.
Возраст — с zijn, простуда — с hebben.
Sanne
Ah, dan heb je 's nachts weinig slaap.
А, тогда ночью мало сна.
Alex
Klopt. Maar het is hier warm en de koffie is goed — dat helpt.
Точно. Зато здесь тепло, а кофе хороший — помогает.
Sanne
Heb je vanmiddag tijd voor het overleg?
Есть время на совещание во второй половине дня?
Alex
Ja hoor, ik ben er om twee uur.
Да, конечно, буду в два.

5. Veelgemaakte fouten

✕Ik heb 35 jaar.

✓Ik ben 35 jaar.

Возраст в нидерландском — с глаголом zijn, как в английском (I am 35).

✕Ik ben koud.

✓Ik heb het koud.

Ощущение холода и жары передаётся конструкцией het koud/warm hebben.

✕Ik ben honger.

✓Ik heb honger.

honger — существительное, значит hebben.

✕Bent jij de nieuwe buurman?

✓Ben jij de nieuwe buurman?

Перед jij/je окончание -t исчезает.

✕Heb jij gelijk? Nee, jij bent gelijk.

✓Nee, jij hebt gelijk.

gelijk hebben — устойчивое сочетание с hebben.

✕Wij is klaar.

✓Wij zijn klaar.

Во множественном числе — zijn.

Woordenlijst bij deze les

de afspraakмн. afspraken
встреча, запись (к врачу и т. п.)
Ik heb morgen een afspraak bij de huisarts.
de haast
спешка
Sorry, ik heb haast.
de honger
голод
Ik heb honger.
gelijk hebben
быть правым
Je hebt gelijk.
zin hebben in
хотеть чего-то
Heb je zin in koffie?
last hebben van
страдать от
Ik heb last van mijn rug.
het naar je zin hebben
чувствовать себя хорошоspreektaal
Heb je het naar je zin in Velp?
de verkoudheid
простуда
Ze heeft verkoudheid.
moe
усталый
Ik ben een beetje moe.
klaar
готовый
Zijn jullie klaar?

de afspraakмн. afspraken	встреча, запись (к врачу и т. п.) Ik heb morgen een afspraak bij de huisarts.
de haast	спешка Sorry, ik heb haast.
de honger	голод Ik heb honger.
gelijk hebben	быть правым Je hebt gelijk.
zin hebben in	хотеть чего-то Heb je zin in koffie?
last hebben van	страдать от Ik heb last van mijn rug.
het naar je zin hebben	чувствовать себя хорошоspreektaal Heb je het naar je zin in Velp?
de verkoudheid	простуда Ze heeft verkoudheid.
moe	усталый Ik ben een beetje moe.
klaar	готовый Zijn jullie klaar?

Нашли ошибку или неточность в этом уроке? Напишите мне →